ارزیابی اثرات زیست‌محیطی سدهای مخزنی-مطالعه موردی: سد درودزن

چکیده پایان نامه زیست محیطی

ارزیابی اثرات زیست‌محیطی سدهای مخزنی

مطالعه موردی: سد درودزن

بهنام هوشیاری

1378

دانشگاه شیراز

چکیده

ملاحظات زیست محیطی تا سالهای زیادی در توسعه کشورها نادیده انگاشته می‌شد. در سه دهه آخر قرن بیستم فاکتورهای زیست‌محیطی نقش مهمی را در جهت و سرعت توسعه ملت‌ها بازی کردند. توسعه انسانی در توازن کلی نگاهدارنده کره زمین بعنوان یک مکان قابل سکونت در جهان ایجاد اختلال می‌کند. ما این واقعیت را در مورد محیط زیست درک می‌کنیم، ولی بیشتر ما به انصراف از مصرف بی‌رویه منابعی که شاخصه زندگی جدید می‌باشند، از خود تمایلی نشان نمی‌دهیم. بنابراین کاربرد آنالیز یا ارزیابی زیست محیطی (EIA) در انجام این فرایند، نخستین گام می‌باشد. ارزیابی زیست محیطی در تعیین نتایج یا اثرات پروژه‌ها یا فعالیتهای پیشنهادی مؤثر است .

در این پایان‌نامه، از یک دیدگاه مناسب اثر به معنای تغییر (هر نوع تغییری، مثبت یا منفی) می‌باشد. بنابراین یک ارزیابی زیست محیطی عبارت از مطالعه تغییرات احتمالی در خواص زیست‌فیزیکی و اجتماعی اقتصادی مختلف محیط زیست می‌باشد که ممکن است تحت تاثیر فعالیت پیشنهادی ایجاد شده باشند.

امروزه شرایط زیست محیطی بطور جدی در حال تخریب می‌باشند. آلودگی هوا، آلودگی منابع آب ، مواد زاید خطرناک ، و تخریب زمین‌های کشاورزی و جنگلها درحد بسیار گسترده‌ای مطرح می‌باشند. از جملع مهمترین آلاینده‌ها، می‌توانیم به آلودگی منابع آب (رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و غیره) اشاره کنیم. سدهای مخزنی چیزی جز دریاچه‌ها دست ساخت بشر نمی‌باشند که جهت برآورد اهداف خاصی نظیر تامین اب ، آبیاری، کنترل سیلاب ، تولید انرژی برقانی و غیره مرود توجه قرار می‌گیرند. از آنجایی که سدهای مخزنی دارای اثرات بسیار مهمی بر ویژگیهای زیست محیطی می‌باشند، انجام یک انالیز زیست محیطی جهت پیش‌بینی اثرات احتمالی و اتخاذ یک تصمیم مناسب پیشنهاد می‌گردد.

برای فهم بهتر ارزیابی اثرات زیست محیطی و تعیین اهمیت اثرات سدهای مخزنی، سد درودزن بعنوان یک مطالعه موردی انتخاب گردید و ارزیابی اثرات زیست‌محیطی بصورت گام به گام در مورد پروژه سد درودزن مورد بررسی قرار گرفت . در این پایان‌نامه ارزیابی اثرات زیست محیطی درودزن در مراحل ساخت و بهره‌برداری انجام گرفته است و در نتیجه، مشخص گردید که سد درودزن دارای اثرات بسیار مهمی بر روی محیط زیست منطقه می‌باشد. درجه اهمیت اثرات زیست محیطی در مرحله ساخت و بهره‌برداری به ترتیب زیاد و متوسط می‌باشد. جهت تعدیل آهنگ تخریب محیط زیست و بهبود شرایط، برنامه‌هایی برای پایش و نظارت پروژه پیشنهاد گردیده است .

روش محیط زیست در برنامه‌ریزی منطقه‌ای

طرح پژوهشی
1373
واحد شهرسازی و معماری

جهت انجام تحقیقات مراحل زیر پیشنهاد می‌شود:

-1 مبانی نظری توسعه زیست محیطی
-2 روشهای محیط زیست در بهسازی سرزمین
-3 برنامه‌ریزی زیست محیطی در مقیاس ملی
-4 محیط زیست در مطالعات و برنامه‌ریزی منطقه‌ای
-5 محیط زیست در مطالعات منطقه‌ای
-6 محیط زیست در برنامه‌ریزی منطقه‌ای
منبع: پژوهشکده علوم و فناوری ایران 

ارزیابی اثرات توسعه بر محیط زیست استان همدان با کاربرد مدل تخریب

چکیده پایان نامه زیست محیطی

ارزیابی اثرات توسعه بر محیط زیست استان همدان با کاربرد مدل تخریب

دانشجو:
عاطفه چمنی

استاد راهنما:
مجید مخدوم
محمد جعفری

 استاد مشاور:
مهرداد چراغی
نعمت الله خراسانی

مدل تصمیم گیری (Decision making model ) یکی از انواع روشهای ارزیابی اثرات توسعه بر محیط زیست (EIA) می باشد. مدل تصمیم گیری تجلی ارتباط بین کمیت ها و کیفیت های بخشی از جهان هستی به صورت فیزیکی و ریاضی است ، به صورتیکه نشان دهنده یک هستی و یا یک پدیده موجود در دنیای واقعی باشد. از این قرار، مدلها روابط بین داده ها را برای پیش بینی چگونگی رویدادها درجهان واقعی تشریح می کنند. مدل تخریب (Makhdoum,2002) یکی از انواع مدلهای ریاضی است که در این بررسی برای مطالعه آثار توسعه بر محیط زیست استان همدان از آن استفاده شده است . در این روش برای نمایاندن تخریب در واحدهای نشانزد – که بسته به مورد می تواند آبخیز، زیر حوزه ، شهر و شهرستان ، واحد زیست محیطی ، زیستگاهها و یا شبکه باشد – از مدلهای خطی استفاده می گردد.

رابطة تخریب عبارت است از :

H= ( ΣI + Dp)/ V₀

H = ضریب تخریب هر واحد نشانزد
ΣI = مجموع شدت عوامل تخریب هر واحد نشانزد
Dp = تراکم فیزیولوژیک ( نسبت جمعیت بر وسعت زمین های قابل کشت ) V₀ = آسیب پذیری بوم شناختی

برای دستیابی به این مهم ابتدا محدوده استان همدان ( مرزسیاسی) به 849 شبکه 2500 هکتاری ( 2×2 سانتی متر روی نقشه توپوگرافی 250000 :1 ) تقسیم شد.آسیب پذیری اکولوژیکی با استفاده از نقشه های شیب، ارتفاع، اقلیم، حساسیت سنگ مادر به فرسایش، خطر زمین لرزه، طبقات آسیب پذیری خاک، حساسیت هیدرولوژیک، پوشش گیاهی و زیستگاه محاسبه شده و طبقه بندی گردید. در مرحله بعد با استفاده از نقشه توپوگرافی، مشاهدات میدانی و نظرات کارشناسان و افراد محلی تعداد 19 عامل تخریب در کل استان شناسائی و شدت آنها تعیین گردید. تراکم فیزیولوژیک هم از تقسیم جمعیت موجود در هر شبکه کاری بر وسعت زمینهای قابل کشت در هر شبکه به دست آمد. در نهایت با استفاده از جدول نهائی تخریب و وارد کردن پارامترهای مدل در نرم افزارExcell، ضریب تخریب در هر یک از شبکه های کاری استان مورد محاسبه و تحلیل قرار گرفت. ضرائب تخریب به دست آمده برای کلیه شبکه ها بر اساس تئوری فازی در6 طبقه و3 دسته طبقه بندی شدند .

بدین ترتیب کلیه شبکه ها از نظرشدت و میزان تخریب با یکدیگر مقایسه شدند و کل استان به سه پهنه با قابلیت توسعه بیشتر، نیازمند بازسازی و نیازمند اقدامات حفاظتی تقسیم شد. در مجموع 59/87 درصد از مساحت کل استان مستعد توسعه بیشتر، 083/12 درصد نیازمند بازسازی و 513/0 نیازمند اقدامات حفاظتی شناسایی شد.

ارزیابی زیست محیطی راهبردی منابع آب

چکیده پایان نامه زیست محیطی

ارزیابی زیست محیطی راهبردی منابع آب


دانشجو : علیرضا طباطبائی نائینی

استاد راهنما : رضا مکنون

در برنامه ‏ریزی پروژه ‏های توسعه منابع آب همواره بایستی جنبه‏ های زیست محیطی و بهداشتی آب و لزوم پیشگیری از بروز حوادث تلخ و ناگوار را مدنظر قرار داد. بعبارت دیگر اعمال مدیریت و کنترل بر کیفیت آب، و موضوعات زیست محیطی ذیربط و همچنین جنبه‏ های بهداشتی و تندرستی را بایستی جزئی لاینکف از برنا‏مه‏ ریزی‏های منابع آب به شمار آورد. هدف نهایی و غائی پروژه‏های توسعه منابع آب، رشد و توسعه پایدار اجتماعی، اقتصادی کشور می‏باشد. از این رو لازم است با دوراندیشی به بررسی پیامدهایی پرداخت که بر اثر اجرای پروژه‏های برنامه ‏ریزی شده ممکن است ایجاد شود و در مجموع باید اطمینان یافت و به این قطعیت رسید که ثمرات و نتایج مثبت پروژه، تحت‏الشعاع عوارض نامطلوب و پیامدهای منفی آن بر محیط‏زیست و یا سایر پروژه‏های عمرانی دیگری که در بلندمدت مطرح می‏باشند قرار نمی‏گیرد.

یکی از ابزارهایی که برای اینگونه بررسیها امروزه موجود بوده و با اقبال روزافزونی مواجه می‏شود، اصطلاحاً ارزیابی اثرات زیست محیطی طرحهای توسعه (EIA) نامیده می‏شود. روند ارزیابی اثرات زیست محیطی که در دهه 1970 گسترش یافت موجب شد که در طرح‏ ریزی برنامه‏ های توسعه و بهره ‏برداری، تنها به برآورد نتایج اقتصادی ـ اجتماعی و سیاسی اکتفا نشود، بلکه اثرات ناشی از اجرای پروژه‏ ها بر محیط‏زیست نیز مورد ارزیابی قرار گیرد. ارزیابی اثرات زیست محیطی پروژه‏ ها در جمیع پروژه‏ های عمده منابع آب که ممکن است اجرای آنها اثراتی منفی را به دنبال داشته باشد، اقدامی ضروری است.

بدین ترتیب در کلیه طرحهای جامع ملی و سراسری و همچنین در جمیع طرحهای حوزه‏ای یا منطقه‏ ای مدیریت منابع آب، بایستی اثرات و پیامدهای یکایک پروژه‏ ها به تفکیک ارزیابی شود و سپس نتایج در قالب طرحهای جامع منطقه‏ ای، حوزه‏ای و یا طرح جامع ملی ملحوظ گردد تا بدین ترتیب پیامدها و اثرات جمعی و تلفیقی پروژه‏ ها و طرحهای جامع مزبور بطور یکجا و همه جانبه ارزیابی شود و مآلاً و بدین طریق به توان اقدامات اصلاحی یا پیشگیرانه را نیز مشخص و تعیین نمود.

در سالهای اخیر نیز حرکتی به سمت ایده ارزیابی زیست محیطی راهبردی پدید آمده است که ممکن است بهترین نقطه شروع برای شامل کردن ارزیابی اثرات زیست محیطی در درون یک سیستم مدیریت زیست محیطی تکمیلی باشد. کاربرد ارزیابی زیست محیطی در سطح سیاستها، طرحها و برنامه ‏ها، کار نگاه کردن به اثرات تجمعی، راه‏ حل‏های جایگزین آن و اقدامات اصلاحی را آسانتر می‏کند. این مورد اجازه می‏دهد که نتایج ضمنی زیست محیطی پیش‏بینی شوند و توسعه ‏ها در جهت صحیح از آغاز پروژه هدایت شوند، بجای آنکه بیشتر تحت تأثیر ماهیت واکنشی ارزیابی اثرات زیست محیطی قرار گیرند.

در این تحقیق، مدل پیشنهادی سلسله مراتبی در ارزیابی زیست محیطی راهبردی ارائه شده است و در امتداد آن ماتریس ارزیابی زیست محیطی راهبردی در فرآیند انتقال آب بین حوزه‌ای برای مطالعه موردی یعنی انتقال آب مازاد رودخانه کوهرنگ به زاینده رود پیشنهاد شده است که با توجه به آن فقدان استراتژی و سیاستهای بلند مدت و منسجم در خصوص مسائل کلان بخش آب مانند فرآیندهای انتقال آب بین حوزه‌ای به چشم می خورد.

لینک مشاهده و دانلود مقاله ای از همین نویسنده و با همین عنوان در ادامه مطلب...

بررسی و شناخت اثرات توسعه بر محیط زیست

بررسی و شناخت اثرات توسعه بر محیط زیست

بنفشه آریانپور

معصومه ابوالفتحی

تهمینه احمدزاده

آسان باقر زاده

نازیلا رنجبران

چکیده پایانامه زیست محیطی (طرح)

برای دستیابی به همکاری توسعه و محیط زیست به شناسایی پیامدهای حاصل از اجرای پروژهه ای توسعه ای می باشد در واقع ارزیابی پیامدهای زیست محیطی را باید مکانیسمی در جهت بالا بردن کارآیی تحلیل سود - هزینه بشمار آورد .

توسعه صنعتی سطح استان گیلان در غالب ایجاد 17 شهرک صنعتی در طول برنامه های دوم و سوم سبب شده تا ارزیابی اثرات توسعه این طرح ، مزایا و معایب اجرای فعالیتهای این چنینی را به نقد و بررسی بکشاند .

در اجرای این طرح ارزیابی از روش ترکیبی لئوپولد و تجزیه و تحلیل سیستمی استفاده شده و جمع آوری اطلاعات با توجه به دو محدوده بیرونی و درونی پروژه در دست اجرا و بر اساس معرفی وضعیت موجود به لحاظ منابع زیست محیطی و بانک اطلاعاتی صنایع صورت گرفته ، نتایج به دست آمده مشخص می کند که بعضی از ویژگیهای طبیعی موجود در نوار ساحلی دامنه شمالی البرز به عنوان عوامل محدودیت در اجرای طرحهای توسعه ای نظیر احداث شهرکهای صنعتی تلقی می شود و آنالیز بانک اطلاعاتی بررسی روند استفاده از سرمایه و ایجاد اشتغال را فاقد کارایی مناسب نشان می دهد. با استفاده از نتایج ماتریس مشخص می شود که پیامدهای تخریبی متوسط 31% در اجرای این طرح مشاهده می شود. همچنین این طرح 5/45% اثرات مثبت ناچیز را به همراه دارد.

لذا پیشنهاد می شود تلفیق منابع طبیعی و نیروی انسانی و حجم سرمایه گذاری به صورت مناسبی صورت گرفته تا اجرای طرح از چارچوب مصوب احداث برای دستیابی به همکاری توسعه و محیط زیست به شناسایی پیامدهای حاصل از اجرای پروژهه ای توسعه ای می باشد د رواقع ارزیابی پیامدهای زیست محیطی را باید مکانیسمی در جهت بالا بردن کارآیی تحلیل سود - هزینه بشمار آورد . توسعه صنعتی سطح استان گیلان در غالب ایجاد 17 شهرک صنعتی در طول برنامه های دوم و سوم سبب شده تا ارزیابی اثرات توسعه این طرح ، مزایا و معایب اجرای فعالیتهای این چنینی را به نقد و بررسی بکشاند . 

منبع: پژوهشکده علوم و فناوری ایران 

آلودگی هوا، عوارض و مشکلات بر سلامت انسان

اثرات آلودگی هوا بر انسان عمدتاً بر چشمها و دستگاه تنفسی است. هنگامی که گازهای ناشی از هوا، بخارات، دودهای غلیظ (فیومها)، غبار و غیره منتشر می‌شوند و با اعضای بدن تماس می‌یابند، سوزش چشم و تحریک چشم‌ها، بینی، گلو و شش می‌گردند.

الف) دستگاه تنفسی

دستگاه تنفسی شامل شش‌ها و مجاری تنفسی (مجرای عبور هوا از حفره بینی به شش‌ها) می‌باشد. وظیفه دستگاه تنفسی عبارت است از استنشاق هوا به داخل ریه‌ها، جداکردن ناخالصی‌ها از هوا استنشاق شده به دستگاه گردش خون و خارج کردن گاز دی‌اکسید کربن در خون از طریق حفره بینی است. اگر ذرات معلق توسط انسان استنشاق شود، ممکن است بسته به اندازه آن‌ها در قسمت‌های مختلف دستگاه تنفسی رسوب نمایند. ذرات بزرگتر از 10 میکرون توسط مژه‌های بینی نگهداری می‌شوند و ذرات کمتر از 10 میکرون، ممکن است به مجاری تنفسی فوقانی وارد گردند. مجاری تنفسی فوقانی شامل: حفره، بینی، حلق بینی (فاز و فارنکس)، حنجره و نای می‌باشد. ذرات دارای اندازه‌ی 2 تا 10 میکرون ممکن است به نای وارد گردند. امّا حرکت موجی شکل مژه مخاط از پایین به بالا ذرات را از نای به دهان برمی‌گرداند که در دهان، آن‌ها می‌توانند بلعیده شوند. مجاری تنفسی تحتانی شامل نایژه‌ها، نایژکها، راه‌های هوایی، کیسه‌های هوایی، **** های ریوی می‌باشد. ذرات با اندازه کمتر از 25% تا یک میکرون وارد آلوئل‌های دیده شده و رسوب می‌نمایند که در نتیجه حجم آلوئل را کاهش می‌دهند و بنابراین در اثر به حداقل رساندن تبادل اکسیژن از هوا به خون سبب آسیب به ریه‌ها می‌گردند.

بقیه در ادامه مطلب... 

محیط زیست از دیدگاه مقام معظم رهبری

حقیقت این است که امروز مسئله محیط زیست به یک مسئله حاد تبدیل شده است و اگر برای آن علاجی در نظر گرفته نشود، در آینده نه چندان دور به شکل یک بحران حقیقی، گریبان همه انسانها را خواهد گرفت. ما در سطح دولت و مسئولان، مسئله محیط زیست را یک مسئله اساسی می دانیم و به طور جدی تصمیم داریم تا با تخریب محیط زیست در داخل کشور خودمان مبارزه کنیم و مانع آن شویم.

مقام معظم رهبری

---

از نظر اسلام‌، طبیعت‌ متعلق‌ به‌ انسان‌ و او امانتدار این‌ نعمت‌ الهی‌ برای‌ نسلهای‌ بعدی‌ است‌، لذا کسی‌ که‌ اقدام‌ به‌ تخریب‌ محیط زیست‌ کند، به‌ این‌ امانت‌ و به‌ نسلهای‌ بشری‌ خیانت‌ کرده‌ است‌…

کفران‌ نعمت‌ طبیعت‌، عقوبت‌ الهی‌ را در پی‌ خواهد داشت‌ و معضلاتی‌ که‌ بعنوان‌ اثرات‌ ناشی‌ از تخریب‌ محیط زیست‌ در زندگی‌ انسانها بوجود آمده‌ در واقع‌ نتیجه‌ کفران‌ این‌ نعمت‌ است‌…

۱۳۸۰/۰۳/۲۹

مسئله‌ى گیاه و بوستان و درخت و این چیزها جزو مسائل اصلى است؛ اینها را جزو  مسائل فرعى نباید به حساب آورد. درست است که در شمارش مسائل اساسى کشور، چشمها و نگاه‌ها به سمت اقتصاد، به سمت فرهنگ، به سمت مسائل پولى، به سمت مسائل سیاسى کشانده میشود – معمولاً اینجور است – لیکن اگر با دقت نگاه کنیم، مسائلى که مربوط به زیست انسانى است، بیشتر از آنها اهمیت دارد. سیاست براى چیست؟ اقتصاد براى چیست؟ خدمات گوناگون شهرى و کشورى براى چیست؟ اصلاً پیشرفت کشور براى چیست؟ پیشرفت براى این است که انسانها زندگى سالم و مطلوبى داشته باشند. اگر محیط زیست تخریب شد، همه‌ى اینها باطل خواهد شد.

دیدار با اعضای‌ هیأت‌ علمی‌ همایش‌ محیط زیست‌، دین‌ و فرهنگ

۱۳۸۹/۱۲/۱۷

---

بیانات در بوستان ولایت به مناسبت روز درختکارى‌ در ادامه مطلب

چارچوبی یکپارچه برای انتخاب مناطق حساس ساحلی-دریایی در مدیریت محیط زیستی خلیج فارس و دریای عمان

چارچوبی یکپارچه برای انتخاب مناطق حساس ساحلی-دریایی
در

مدیریت محیط زیستی خلیج فارس و دریای عمان

دکتر عبدالرسول سلمان ماهینی

چکیده:

خلیج فارس و دریای عمان از پراهمیت ترین بدنه های آبی جهان هستند. منابع طبیعی تجدید ناشوندهنظیر نفت و گاز و کانی ها و منابع تجدید شونده و وابستگی کشورهای جهان به این گذرگاه اهمیت این منطقه را صد چندان نموده است. در کنار این ویژگی ها و استفاده ناموزون و خارج از توان از این بدنه های آبی و توسعه سریع کشورهای حاشیه آن ها، جای تعجب نیست که این محیط های آبی بسیار ارزشمند دستخوش تغییرات منفی و آلودگی عمده قرار گرفته اند. برای مقابله با این تهدید ها، معمولا انتخاب مناطق حساس ساحلی-آبی توصیه می شود و برای مدیریت و انتخاب لکه های حفاظتی آب ها و سواحل نیز می توان به روش هایی نظیر شناسایی مناطق به ویژه حساس دریایی متعلق به سازمان IMO و روش نمایه حساسیت محیط زیستی متعلق به سازمان NOAA و روش نوین CEMECS اشاره نمود. به هر حال، این روش های پلی گون-محور مبتنی بر ارزیابی خاص زیستگاه و یا شناسایی اکوسیستم های آبی نیستند و از این رو، از یکپارچگی یا انعطاف لازم در مقایسه با روش های پیکسل-محور برخوردار نمی باشند. همچنین، تغییرات سواحل و کاربری های آن ها به شکل صریح در این روش ها دیده نشده است.
برای انتخاب و مدیریت یکپارچه مناطق حساس ساحلی و دریایی پیشنهاد می شود از ترکیب سه دسته داده، شامل داده های نواحی حساس ساحلی، داده های طبقه بندی اکوسیستم های آبی و داده های ارزیابی زیستگاه آبزیان مهم دریایی استفاده گردد. همچنین، لازم است این سه دسته در بستر تغییرات طبیعی و انسان ساخت در خشکی ها و آب های خلیج فارس و دریای عمان مورد بررسی و ادغام قرار گیرند. تصاویر ماهواره ای مختلف امروزه اطلاعات لازم جهت ارزیابی و شناسایی نواحی حساس ساحلی و نیز تغییرات کاربری و پوشش سواحل را فراهم می آورند. بررسی و شناسایی اکوسیستم های آبی، اگرچه در مقیاس کوچک برای آب های جهان انجام شده است، اما برای مناطقی نظیر خلیج فارس و دریای عمان کفایت نمی کند و لازم است مفاهیمی نظیر بوم نواحی و بیوم های آبی در این خصوص مطرح و مورد پژوهش قرارگیرند. برای دستیابی به این نین طبقه بندی، خوشبختانه امروزه تصاویر نسبتا دراز مدت ماهواره ای موجود است که به کمک آن ها می توان دمای آب ها، کدورت، جهت جریان آب، سرعت جریان آب، گرداب ها، باد و مسیر آن، ارتفاع غیر طبیعی امواج و سایر ویژگی های آب ها همراه با تراکم کلروفیل آ را بدست آورد و در طبقه بندی اکوسیستمی استفاده نمود. از آن جا که هر گونه طبقه بندی از این دست می تواند با نقائصی همراه باشد، پیشنهاد می شود از ارزیابی زیستگاه آبزیان دریایی مهم به یکی از روش های مدل سازی معمول بهره گرفته شود. خوشبختانه اطلاعات حضور بسیاری از این آبزیان توسط موسسه های شیلاتی ثبت شده و موجود است که می تواند مبنایی برای ارزیابی زیستگاه آنان محسوب شود. سرانجام، به کمک روش های هوشمند رایانه ای می توان از ترکیب سه دسته اطلاعات یاد شده و به صورت ابزار پشتبیان تصمیم گیری با حضور همه گروه ها و کشورهای ذینفع لکه های حساس خلیج فارس و دریای عمان را انتخاب نمود و با اشتراک مساعی کشورهای حاشیه به مدیریت فعال آن ها پرداخت. در این مقاله امکان پذیری اتخاذ یک چنین رهیافت یکپارچه ای مورد بررسی قرار می گیرد.

کلید واژه: مدیریت یکپارچه، مناطق حساس ساحلی، طبقه بندی اکوسیستم های دریایی، ارزیابی زیستگاه ماهیان، هوش مصنوعی، خلیج فارس و دریای عمان

منبع: اولین همایش بین المللی محیط زیست و ژئوپلیتیک خلیج فارس

تحلیل وضعیت ارزیابی اثرات زیست محیطی در ایران برای کاربرد منطقه ای آن در منطقه خلیج فارس

تحلیل وضعیت ارزیابی اثرات زیست محیطی در ایران

برای کاربرد منطقه ای آن در منطقه خلیج فارس

مسعود منوری
راضیه رحیمی
ساناز تجزیه چی
مسعود سالاری

چکیده:

ارزیابی اثرات زیست محیطی به منظور اجرای یک فرآیند علمی و اجرایی با هدف شناسایی اثرات پروژه های توسعه از دو دهه قبل در کشور ایران تصویب گردیده است. این ابزار مدیریت محیط زیست در کشور ایران روند شناخته شده و در حال توسعه ای را نشان می دهد. لیکن بدلیل عدم نگرش منطقه ای دارای ظرفیت های مناسب و همسو با دیگر کشورهای خلیج فارس نبوده و نیاز به بازنگری در قوانین و اصول کارکردی آن و نیز هماهنگی با کشورهای این منطقه دارد. این اقدام می تواند در کاهش مشکلات زیس تمحیطی و رفع آلودگی ها و تخریب منابع طبیعی منطقه خلیج فارس موثر باشد.

در این مقاله ضمن بررسی و جم عبندی مشکلات و تنگناهای روند تکاملی ارزیابی زیس تمحیطی در ایران عوامل ضعف، قوت، فرص تها و تهدیدهای ) SWOT ( فرآیند کارکردی آن برای منطقه خلیج فارس جهت هماهنگی و همکار یهای بیشتر بین کشورهای این منطقه مورد تحلیل قرار گرفته است.

کلید واژه: ارزیابی اثرات زیست محیطی، EIA، SWOT ، خلیج فارس.

منبع: اولین همایش بین المللی محیط زیست و ژئوپلیتیک خلیج فارس

منحنی محیط زیستی کوزنتس و محیط زیست خلیج فارس

منحنی محیط زیستی کوزنتس و محیط زیست خلیج فارس
دکتر مجید مخدوم

چکیده:

بنا بر بررسی های شفاتیک وباندیو پادیا (1992) وسلدون وسانگ (1994) وگروسمان وگروگر (1995-1993) بهبودی محیط زیست در یک کشور رابطه مستقیم با درآمد سرانه مردم آن پهنه دارد. این باور ناشی از تحلیل بررسی های به عمل آمده در اقتصاد کلان کشورها در قالب منحنی محیط زیستی کوزنتس است. از اینقرار بهبودی محیط زیست زمانی آغاز میشود که مردم آن پهنه یا کشور به درآمد سرانه ای بین $5000 تا 48000$ رسیده باشند.

مروری بر درآمد سرانه کشورهای حوزه خلیج فارس نشان می دهد که همگی 8 کشور به استثنای ایران و عراق درآمد سرانه ای در دامنه یاد شده ویا فراتر از آن دارند. حال پرسش این است: در حالی که دوکشور ایران وعراق نیز درآمد سرانه شان چندان دور از رقم حداقلی 5000 $ نیست ؟(مدنی 1391) چرا محیط زیست خلیج فارس دچار اینهمه آشفتگی محیط زیستی است؟ آیا تحلیل به عمل آمده از منحنی کوزنتس اشتباه است؟ یا موارد متعدد توسعه های به عمل آمده در خلیج فارس چنان نا موزون و غیر منطقی اند که چنین وضعیت بحرانی را برای خلیج فارس سبب شده اند ؟

در این گفتار کوشش میشود نخست رابطه منحنی محیط زیستی کوزنتس ومحیط زیست خلیج فارس تحلیل و جمع بندی شود. سپس از تحلیل به عمل آمده نتیجه گیری و پاسخ به پرسش های توسعه ای در قالب ظرفیت برد محیط زیستی خلیج فارس وآستانه های تغییر داده میشود.

 کلید واژه: منحنی محیط زیستی کوزنتس، توسعه ناموزون، خلیج فارس، سرانه تولید ناخالص ملی

منبع: اولین همایش بین المللی محیط زیست و ژئوپلیتیک خلیج فارس

بیابان زایی-بیابان زدایی-تخریب سرزمین-خشکسالی

اواخر دهه ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۰ بحران خشکسالی سطح وسیعی از قاره افریقا را در برگرفت به سبب کاهش پوشش گیاهی، فرسایش بادی، عدم دسترسی به منابع آب مورد نیاز حتی برای خوراک و بهداشت و نقصان شدید تولیدات گیاهی بسیاری از دام ها نابود شدند، منابع آب به شدت تقلیل یافت، قحطی و خشکسالی و نبود تشکیلاتی کارآمد و منسجم جهت مدیریت بحران فاجعه ای انسانی را به دنبال داشت.

مرگ، آوارگی، بی خانمانی، فقر، تهیدستی، فروپاشی نظام های معیشتی و ساختارهای فرهنگی به بارزترین وجهی، چهره کریه بیابان زایی را نمایان ساخت و از این پس تعاریف و مفاهیم جدیدی برای بیابان زایی در جهان مطرح گردید. اینک دیگر مقوله بیابان زایی ، پدیده ای موقت و محدود نبود که آن گونه که قبلاً تصور می شد تنها مختص حواشی بیابان های واقعی و اراضی کویری باشد بلکه در هر کجا می توانست ظهور کند و آثار و عوارض خود را بروز دهد .

علاوه بر این مشخص شد که بیابان زایی پدیده ای است که خزنده و موذیانه عمل می کند و می تواند شرایطی را ایجاد کند که از ابتدا چندان مورد توجه قرار نگیرد اما به هنگام بحران قادر است نتایج فاجعه باری را به بارآورد.شواهد نشان می دهد که مناطق خشک از این پدیده بیشترین آسیب را متحمل می شوند.

علاوه بر این مشخص گردید که نتایج بیابان زایی همیشه به صورت ثابت و یکنواخت بروز نمی کند بلکه پیامدهای آن ممکن است بسیار متنوع و حتی در دو منطقه مشابه به اشکال مختلفی ظهور کند . نابودی جوامع گیاهی، فرسایش آبی، شور شدن، قلیایی شدن و حتی باتلاقی شدن خاک ها، کاسته شدن از نفوذ پذیری خاک و تقلیل امکان ذخیره سازی آب در خاک، افت آبهای زیرزمینی بروز ناهنجاری در بیابان آبی و جریانات سطحی، افزایش احتمال وقوع سیلاب ها، تشدید آثار و عوارض خشکسالی ها‏‏؛ همگی می تواند نمونه هایی ازآثار این پدیده باشد به علاوه وقتی پیامدهای ناگریز و فاجعه آمیز بیابان زایی در قلمرو زمینه های اقتصادی – اجتماعی و فرهنگی جوامع را مورد توجه قرار دهیم. آنگاه می توان به ابعاد کلان تری از ابعاد فاجعه دست یافت.

نکته مهم دیگری را که نباید از نظر دور داشت نقش و اثر بروز خشکسالی ها در روند پدیده بیابان زایی به ویژه تشدید عوارض اجتماعی و اقتصادی آن است.

جنگ و محیط زیست(روایت 2 هفته ای از جنگ اسرائیل و حزب‌الله لبنان)

شاید بتوان یکی از بزرگ‌ترین قربانی‌های جنگ‌های عصر جدید را منابع طبیعی، محیط زیست و میراث فرهنگی برشمرد که در برخی موارد، آثار و پیامدهای این بحران‌ها، پس از گذشت سالیان سال آشکار می‌گردد. شاید یکی از بارزترین نمونه‌های این موضوع را بتوان در جنگ اخیر اسرائیل و هجوم همه جانبه این رژیم به کشور لبنان برشمرد که طی آن بسیاری از منابع طبیعی و ثروت‌های زیست‌محیطی این کشور با آلودگی‌های شدید روبرو شد.
جنگ اسرائیل با حزب‌الله لبنان، با قتل عام حدود ۱۵۰۰ نفر و عمدتاً غیرنظامیان و نابودی بیش از پانزده هزار منزل مسکونی همراه بود. اما این تراژدی به همین جا خلاصه نشد، چرا که این جنگ به جهنمی برای محیط زیست و میراث‌های فرهنگی لبنان مبدل شد.

هجوم هوایی اسرائیل به نیروگاهی در بیست کیلومتری جنوب بیروت، به بزرگ‌ترین نشت نفت در قسمت شرق مدیترانه انجامید، به طوری که حدود پانزده هزار تن یعنی بیش از چهار میلیون گالن نفت سنگین در دریا منتشر شد و در قسمت‌های ساحلی لبنان و سوریه گسترش یافت. عمدهٔ این نفت در خط ساحلی‌ای به طول هفتاد و پنج کیلومتر در لبنان و قسمت‌های ساحلی سوریه و ترکیه انتشار یافت و بقیه آن نیز به بستر دریا نفوذ کرد. همچنین در نتیجهٔ این حمله، بیست و پنج هزار تن نفت در این نیروگاه سوخت که منجر به شکل‌گیری ابری سمی در آسمان و بارش باران‌های آلوده شد.

 

باغ وحش ملبورن(استرالیا) و دنیای زیبای آن-طبیعت در شهر ملبورن

یکی از موارد بسیار مهم و قابل توجه در هر شهر و دیاری، امکانات رفاهی و سرگرم کننده است که اهالی آن شهر را در ایام تعطیل به خود جذب کند. انسان امروز با ساخت و سازهای خود به گونه ای از طبیعت جدا مانده است و گاه فقط از پشت صفحه تلویزیون می تواند شاهد آن باشد. ایجاد باغ وحشها و گردشگاههای طبیعی می تواند راه حل مناسب و جذابی برای این مشکل باشد.

نگاهی به باغ وحشهای مشهور جهان و اصول علمی و برنامه ریزیهای مناسب آنها می تواند ما را در راه ایجاد فضاهایی مناسب برای این هدف یاری کند. باغ وحش ملبورن در استرالیا یکی از باغ وحشهای نمونه در جهان است که به خوبی توانسته است خود را در سطح جهان معرفی کند. این باغ وحش که در فاصله ۸ کیلومتری از مرکز ملبورن واقع شده، با مساحت بیش از ۲۰ هکتاری خود یکی از ۱۱ باغ وحش قدیمی جهان به شمار می آید، آن گونه که سال افتتاح آن را ۱۸۶۲ یعنی بیش از ۱۴۰ سال قبل ذکر کرده اند!

در ابتدای گشایش این باغ وحش، تنها حیوانات بومی استرالیایی در آنجا نگهداری می شدند، اما از سال ۱۹۶۰ و با روی کار آمدن آلفرد بوچر، تغییرات اساسی در مدیریت این باغ وحش روی داد. خرید چند فیل و استفاده از آنها برای گردش بازدید کنندگان در باغ وحش یکی از عوامل پیشرفت باغ وحش در آن سالها به شمار می آمد.
آلفرد بوچر با روی کار آمدن خود، تحولی محسوس را در باغ وحش ملبورن ایجاد نمود. او معتقد است که تسلط او بر تشکیلات باغ وحش به همراه آگاهی او از تاریخچه تحولات آن، نقش بسیار مهمی را در ارائه خدمات بهتر به بازدید کنندگان داشته است.

ایجاد فضای سبز برای جاندارانی چون شیرها که نیاز به محیطی سبز دارند، سبب شد که بوچر قسمتی از باغ وحش را به این گونه حیوانات اختصاص دهد و نام پارک شیرها را برای آن برگزیند. ایجاد مردابها و رودخانه های طبیعی برای حیوانات آبزی و دریایی چون پلیکان ها و انواع مرغابی ها و فلامینگوها، از دیگر ابتکارات طبیعی اوست. همچنین خانه ای زیبا با سقفی بلند برای پرندگان نادری در نظر گرفته شد که محتاج پرواز در محیطی سرسبز چون زیستگاه خود بودند. حتی می توان انواع مختلفی از پروانه های زیبا را در مکان مخصوص به آنها مشاهده نمود که به راحتی بر روی گلهای رنگارنگ به گردش درمی آیند. در دهه ۸۰ مدیریت باغ وحش بر آن شد تا باغ وحش را بر اساس مکان جغرافیایی حیوانات تقسیم کند.
بدین ترتیب حیواناتی چون ببر بنگال و دیگر حیوانات جنگلهای آسیا در منطقه مخصوص به خود قرار گرفتند. در کنار آن، انواع گوریل، میمون و طوطیهای مناطق استوایی نیز در فضایی شبیه به زیستگاه اصلی خود قرار گرفتند. حیوانات بومی استرالیا نیز از جایگاه خاص خود برخوردارند و با مراجعه به مکان آنها می توان از دیدار حیواناتی همچون کوآلا برخوردار شد.

باغ وحش علاوه بر تمامی این مسایل به امکانات رفاهی بسیاری برای بازدید کنندگان خود مجهز شده است. قطاری زیبا که جهت استفاده در سراسر باغ وحش طراحی شده، مهمانان باغ وحش را به نقاط مختلف باغ وحش می برد تا آنان از نزدیک حیواناتی را که مایل به دیدن آنها هستند، ببینند. در کنار آن چندین ماشین و اتوبوس در نظر گرفته شده نیز میهمانان را به میان حیواناتی می برند که گاه تنها در صفحه تلویزیون شاهد آنها بوده اند. همچنین در کنار ریل قطار باغ وحش،غرفه های مختلفی قرار گرفته اند که همه گونه امکانات از مواد غذایی گرفته تا سوغات و کادو در اختیار بازدید کنندگان قرار می دهند.
رستوران باغ وحش از ۹ صبح با صبحانه و سپس ناهار و عصرانه پذیرای میهمانان است. در تمامی باغ وحش شاهد کیوسک و باجه های تلفنی هستید که می توانند شما را در پیدا کردن مسیر خود و یافتن حیوانات مورد نظرتان هدایت کنند. از این گذشته جمعی از دوستداران باغ وحش ملبورن با تشکیل گروههای بازدید، قسمتهای مختلف باغ وحش را به آنها نشان می دهند.
سالن کنفرانس باغ وحش همه روزه در ساعاتی مشخص، درباره حیوانات، تاریخچه وسایل باغ وحش جلسات مفیدی را برگزار می کند. در کنار تمامی این امکانات، فضاهای سبز بسیار زیبایی نیز به منظور استفاده خانواده ها برای پیک نیک و گردشهای دسته جمعی در نظر گرفته شده است که خانواده ها می توانند به راحتی ساعات خوشی را در آنها بگذرانند.
باغ وحش ملبورن علاوه بر موارد ذکر شده دارای قسمتهای تحقیقاتی و مراکز حفظ محیط نیز هست که با بسیاری از نقاط جهان همچون گینه در آفریقا و فیلیپین در آسیا ارتباط مستقیم دارد و از تجربیات آنها بهره می گیرد.

نکته جالب این که در کنار پیشرفتهای شگفت انگیز در امور مختلف باغ وحش، می توانید قسمتهای قدیمی و تاریخی آن را نیز ببینید که پیاده روهای قدیمی و سنگفرشهای آن یکی از موارد جالب توجه است که شما را با تاریخچه باغ وحش بیشتر آشنا می سازد.

منبع : روزنامه قدس

محیط زیست و دغدغه های جهانی

گرم شدن زمین و تغییرات جوی مربوط به آن، فراگیرترین مسئله زیست محیطی در جهان است. این پدیده بر اثر انتشار گازهای گلخانه ای -دی اکسید کربن، متان اکسید نیترو و کلروفلورکربن ها به وجود آمده است. وجود این گازها در جو سبب می شود که سطح زمین مانند گلخانه، حرارت ناشی از پرتوزایی خورشید را در خود نگاه دارد. ازآغاز انقلاب صنعتی تاکنون، انتشار گازهای گلخانه ای، به ویژه دی اکسید کربن (Co2) ناشی از مصرف سوخت های فسیلی و حتی متان حاصل از کشاورزی به تدریج افزایش یافته است. براساس نظریه های علمی، این پدیده سبب افزایش اثر گلخانه ای می شود که به جای حفظ دمایی ثابت، افزایش آرام ولی بی وقفه دما را به دنبال دارد. شواهد نشان می دهد که این پدیده رخ داده است.موضوع مهم پروتکل کیوتو، کاهش مصرف سوخت های فسیلی است. با توجه به الگوی مصرف انرژی در جهان در مورد سوخت های فسیلی، این خواسته پروتکل از کشورهای توسعه یافته بسیار مشکل می نماید. کاستن از انتشار گازهای گلخانه ای، به جانشینی سوخت های غیرفسیلی و یا سوخت های فسیلی کمتر آلاینده نیاز دارد.نفت و زغال سنگ، پرمصرف ترین سوخت های فسیلی هستند که بر اساس پروتکل کیوتو باید از مصرف آنها کاسته شود. سوخت زغال سنگ به دلیل آلایندگی بیشتر محیط زیست می تواند هرچه زودتر جای خود را به جانشین های دیگری دهد، اما نفت را که می توان گفت تنها سوختی است که ارزان و به آسانی حمل و نقل می شود و از بسیاری جهات دارای صرفه اقتصادی است، با چه جانشینی می توان عوض کرد؟ انرژی هسته ای؟ انرژی خورشیدی؟ انرژی زمین گرمایی؟ یا ...

می توان گفت هزینه جانشین کردن این انرژی ها با نفت بسیار بالاست. علاوه بر این، ارزش تمام شده انرژی های یاد شده، بسیار بالاتر خواهد بود و این بارسنگینی را بر اقتصاد کشورهای جهان تحمیل خواهد کرد. از گاز به عنوان جانشین نفت یاد می شود که هم ارزان تر و هم کمتر آلاینده است و امروز نیز موارد استفاده گوناگون دارد. گاز سوز کردن صنایع و خودروها، از نمونه های بارز آن است، اما مسئله احتراق موتورهای درون سوز با سوخت گاز که کارآیی این موتورها را کاهش می دهد، از مشکلات این سوخت به شمار می رود که باید به آن توجه کرد.همان طور که می دانیم راه حل سامان دهی صنعت، برای کاهش آلودگی هوا مشکلات بسیاری را برای اقتصاد کشورهای توسعه یافته به همراه دارد؛ چنان که دولت آمریکا به شدت با این راه حل مخالف است.این راه حل بیش از متضرر کردن اقتصاد کشورهای توسعه یافته، سبب بالا بردن هزینه توسعه در کشورهای در حال توسعه می شود و اقتصاد این کشورها راآسیب پذیر می کند. نمونه بارز این کشورها چین و هند است که در آغاز راه توسعه قرار دارند. از سوی دیگر، کشورهای تولید کننده سوخت های فسیلی که اغلب دارای اقتصادی تک محصولی هستند نیز، با مشکلات فراوانی روبه رو می شوند .کشورهای عضو اوپک از جمله این کشورها هستند. چه باید کرد؟

محیط زیست نگرانی عصر ما

در سال 1972 سازمان ملل متحد کنفرانسی را با حضور 113 کشور جهان در پایتخت سوئد برگزار کرد، که با تصویب 26 اصل، دولت ها را برای همکاری درحفظ و تقویت محیط زیست طبیعی از طریق پیشگیری از آلودگی، ترویج آموزش و برنامه ریزی و شهرسازی عقلانی فرا خواند. این کنفرانس نشان دهنده نگرانی زمینیان از مشکلات و معضلاتی بود که محیط زیست آنان را تهدید می کرد.20 سال بعد در ریودوژانیرو، کنفرانس سران زمین (Earth summit) تشکیل شد. در این کنفرانس دستور کار قرن بیست و یکم تصویب شد. فراگیرترین معضل زیست محیطی، گرم شدن زمین و تغییرات جوی مربوط به آن بود.اما چه عواملی سبب برگزاری این کنفرانس شد؟ فجایع زیست محیطی مانند نشت پرتوهای کشنده رادیواکتیو از رآکتور منفجر شده روسیه در چرنوبیل که سرتاسر اروپا را فرا گرفت (1986)، نشست نفت اگزون والدز در سال 1989، پدیده تاسف برانگیز کشف سوراخ لایه اوزن در قطب جنوب در میانه دهه 80 میلادی و ... . این رخدادها، زنگ خطری بود برای ساکنان گیتی که دیگر نامهربانی با سرزمین خویش را فراموش کنند.ادامه کنفرانس سران زمین «انعقاد کنوانسیون تغییرات جوی» (Framework convention on climate change ) بود.آیا برای دستیابی به زمین پاک و بدون آلاینده و قابل سکونت باید همگی بکوشیم؟ پیمان کیوتو برای این منظور انگشت اشاره خود را تنها به سوی کشورهای در حال توسعه که یک چهارم از آلاینده های کره زمین را تولید می کنند، نشانه می رود. تنها از طریق مکانیسم خاصی، آن هم با توافق طرفین (کشورهای در حال توسعه و کشورهای توسعه یافته) کشورهای در حال توسعه وارد این میدان می شوند.

در این میان آمریکا با مخالفت با طرح سامان دهی صنعت از این پروتکل خارج شده است و این پروتکل تنها هنگامی اجرا می شود که روسیه - یکی از بزرگ ترین کشورهای آلاینده که از آلوده کنندگان کره زمین به شمار می آید- عضو این پروتکل شود.هم اکنون روسیه سیاست وقت کشی و گرفتن امتیاز از اروپا را در پیش گرفته است. تا هنگامی که روسیه عضو این پیمان - که بیشتر اروپایی و منطقه ای به شمار می آید تا یک پروتکل جهانی با وجهه حقوق بین الملل- نشود، این پروتکل اجرایی نخواهد شد. زیرا این پیمان در صورتی لازم الاجرا می شود که کشورهای امضا کننده پیمان، دست کم، 55 درصد از گازهای گلخانه ای انتشاریافته در سال 1990، در قلمروی آنها انتشار یافته باشد. درباره اجرایی شدن این پروتکل، پرسش های زیادی مطرح می شود. آیا روسیه عضو آن خواهد شد؟

با عضویت روسیه، اجرای آن چگونه خواهد بود؟ آیا اجرایی شدن این پروتکل آمریکا را نیز موظف به عمل به آن خواهد کرد؟ یا این که آمریکا با خروج خود از پروتکل آن را بی اثر کرده است؟ با خروج آمریکا از پروتکل کیوتو، این پیمان تبدیل به پیمانی منطقه ای میان کشورهای اروپایی از یک سو و ژاپن از سویی دیگر، شده است.چه عواملی سبب شده تا این کشورها به شدت بر اجرایی شدن آن اصرار بورزند؟ آیا نگرانی از زمینی گرم همراه با مشکلات، آنان را به این فکر فرو برده است ؟ کشورهای در حال توسعه که در آستانه توسعه به سر می برند، چه باید بکنند؟ آیا حال که صبح دولت ایشان دمیده، باید هزینه ای به مراتب بیشتر از کشورهای توسعه یافته برای توسعه بپردازند؟آیا حفاظت از محیط زیست پرستیژ قرن ماست؟ یا ترفندی از سوی کشورهای توسعه یافته برای جلوگیری از ورود رقیبان تازه به عرصه توسعه است؟ در این برهه نه تنها کشورهای در حال توسعه که کشورهای تولیدکننده انرژی های فسیلی نیز آسیب خواهند دید.اگرانرژی دیگری جانشین نفت شود، تولیدکنندگان نفت چه خواهند کرد؟ آیا جانشینی انرژی های دیگر با نفت، روش دیگری برای از بین بردن اتکای کشورهای مصرف کننده به این ماده نیست؟ ما برآن نیستیم با تئوری توطئه یا به زعم دیگر، توهم توطئه به این مسئله بنگریم. گرم شدن زمین و آلودگی این کره خاکی، معضل بزرگی است که پس از جنگ هسته ای آدمیان را به هراس وامی دارد.برخی، از جمله کلینتون، رئیس جمهوری پیشین آمریکا ادعا می کنند که تهدید تخریب محیط زیست، جانشین تهدید انهدام متقابل هسته ای شده است که ویژگی روابط ابرقدرت ها در دوران جنگ سرد بود. توسعه پایدار (sustainable Development) که ابتکار گروهارلم بروتلند، نخست وزیر نروژ در سال 1987 که در گزارش وی با عنوان «آینده مشترک ما» آمده بود، تا چه میزان به واقعیت نزدیک است؟آیا کشورهای تولید کننده نفت می توانند از سال 2008 تا 2012 از اتکای اقتصادی خود به این ماده بکاهند؟ آیا با بحران اقتصادی روبه رو نخواهند شد؟ کشورهای عضو اوپک نیز برای حفظ این پرستیژ قرن حاضر همچون سایر کشورها، برنامه ها و هزینه هایی را در نظر گرفته اند. حتی برخی از کشورها به تصویب این پروتکل در پارلمان های خود پرداخته اند اما با پنهان کردن این موضوع خود را از اتهام به تک روی می رهانند. الجزایر نمونه بارز این سیاست است.آیاسیاستی پسندیده است؟ یا روشی کاملاً معقول و منطقی؟ پروتکل کیوتو با ابهام های بسیار روبه روست. آینده آن چگونه است؟ با خروج آمریکا ازآن آیا می توان به اجرایی شدن آن امیدوار بود؟

ضمانت اجرایی این پروتکل که می خواهد به یک قاعده حقوقی بین المللی تبدیل شود چیست؟ چگونه باید به آن پیوست؟ آیا باید ابتکار عمل را در دست گرفت و به جنگ امواج رفت؟ یا آن که خود را به دست امواج سپرد تا به هرکجا که می خواهد ببرد؟ کشورهای در حال توسعه از جمله ایران چقدر به آن توجه کرده اند؟ چه تدابیری اندیشیده اند؟

منبع : خبرگزاری جمهوری اسلامی ـ ایرنا

نگاهی به برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد

مقالات زیست محیطی

دانلود مقاله pdf

نگاهی به برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد

(UNEP)

شهروز فلاحت پیشه

چکیده :

به همراه قسمتی از متن(در حال تایپ)

تا 60 سال پیش محیط زیست در میان موضوعات مهم و مورد علاقه بنیانگزاران سازمان ملل متحد هیچ جایی نداشت. اما امروزه با توجه به اهمیت کیفیت زندگی به عنوان یک شاخص مهم در ارزیابی در سطح جوامع، مجبور هستیم برای حفظ و استفاده عقلانی از باقی مانده سرمایه طبیعی جهان تلاش بسیار داشته باشیم.

با توجه به آن که پایداری محیط زیست جهانی یکی از اهداف هشتگانه توسعه ای هزاره سازمان ملل می باشد، در این بین برنامه محیط زیست سازمان ملل نقش کلیدی و جهانی در آگاهی رسانی و تضمین فعالیت های زیست محیطی در حال انجام به منظور تلاش به سوی  نزدیک شدن به توسعه پایدار برای جهان را دارد. در یک نگاه این سازمان با ارائه مشورت های سیاست محورانه، اطلاعات کارشناسانه و خدمات توانمندسازی مربوطه می تواند به تصمیم گیران در بخش های دولتی و خصوصی، جامعه مدنی و بازرگانی کمک های شایانی نماید.

برنامه محیط زیست سازمان ملل  دفتری طراحی شده در سیستم سازمان ملل است که وظیفه آن توجه به مسائل و مشکلات محیط زیستی در دو سطح جهانی و منطقه ای است. بر اساس این برنامه مسائل محیط زیست و مرور خطراتی که متوجه آن است به جامعه جهانی و دولت ها یادآوری می شود و در خصوص رابطه میان توسعه و حفظ محیط زیست سیاست های معقولی مطرح می گردد.

برنامه محیط زیست سازمان ملل به شکل شفاف ماموریت خود را این گونه تعریف نموده است: مهیاسازی زمینه های هدایتی و تشویق به مشارکت در امر توجه به محیط زیست از طریق اطلاع رسانی و آگاه سازی ملت ها و مردم به منظور بهسازی و ارتقای کیفیت زندگی بدون آسیب رسانی به منافع نسل آینده.

مصوبه مجمع عمومی سازمان ملل در سال 1972، منشور 21 کنفرانس سازمان ملل در خصوص محیط زیست و توسعه، اعلامیه جهانی سازمان ملل در نایروبی در سال 1997 و گردهمایی سران جهان در سال های 2002 و 2005 در خصوص مدیریت محیط زیست در سطح بین الملل تا کنون همگی از ابزار ها و منابعی بوده اند که اهداف و برنامه ریزی های این دفتر متاثر از دستورات و مصوبات آن بوده است.

شورای مدیریتی...    ادامه دارد...   اگه وقت بشه تایپ می کنم...!!!

منبع : نشریه علوم اجتماعی، مرداد 1385، شماره 25، صفحه 28 تا 31

دانلود فایل pdf  متن کامل مقاله در ادامه مطلب

برای مشاهده سایر مقالات زیست محیطی این وب اینجا کلیک نمایید .

مشاهده لیست همه مقالات زیست محیطی این وبلاګ از اینجا