اکولوژی سیمای سرزمین در برابر مطالعات محیطی یا اکولوژی سرزمین

اکولوژی سیمای سرزمین در برابر مطالعات محیطی یا اکولوژی سرزمین

مجید مخدوم

ترجمه: حلیمه توحیدی

چکیده:

مطالعات محیطی که در کشورهای انگلیسی زبان در سال‌های میانی 1980-1960 پایه‌ریزی شده‌اند، مکتب فکری را از آن زمان به‌وجود آوردند که این مکتب با نهضت فکری دیگری مصادف شد. نهضت اخیر در اروپای مرکزی، زمان جنگ جهانی دوم شکل گرفت و از سوی ساکنان امریکای شمالی دنبال شد. نام این مکتب فکری، اکولوژی سیمای سرزمین بود. این مکاتب، مورد بررسی، تحلیل و مقایسه قرار گرفتند و بر‌اساس مفاهیم و اصولی چون، سرزمین - سیمای سرزمین و از طرف دیگر اکولوژی سیمای سرزمین و مطالعات محیطی مورد بحث قرار گرفته و از جوانب زیر نیز با یکدیگر مقایسه شدند:

الف) نحوه جمع‌آوری داده                     
ب) روش‌های مورد استفاده در تحقیق
ج) آنالیز و جمع‌بندی داده
د) واحدها و مقیاس‌های جغرافیایی           
ه) ارزیابی سیمای سرزمین                        
ی) برنامه‌ریزی

با این که تفاوت‌های عمده‌ای در ترکیب داده‌ها و فنون ارزیابی زمین وجود دارد، نتایج حاصل از مقایسه نشان داد که هر دو مکتب به‌عنوان علوم مرتبط با حل بحران عمل می‌کنند. شباهت‌ها و تفاوت‌های جزیی دیگری نیز در برخی زمینه‌ها، بویژه در جایی‌که مدل‌سازی مورد توجه است، وجود دارد.

کلید واژه: اکولوژی سیمای سرزمین، مطالعات محیطی، ترکیب داده، نقشه جغرافیایی، اروپاییان، آنگلوساکسی ها، ارزیابی قدرت و توان سرزمین.

منبع: نشریه محیط زیست و توسعه، سال1 ، شماره1، بهار و تابستان 1389، صفحه 91 تا 108.

برای دریافت متن کامل این مقاله

ارزیابی پایداری اکولوژیک زمین های کشاورزی با استفاده از عناصر ساختاری سرزمین

 ارزیابی پایداری اکولوژیک زمین های کشاورزی
با استفاده از عناصر ساختاری سرزمین

علی لطفی
سید مهدی حشمت الواعظین

چکیده:

زمین‏های کشاورزی با شبکه ای از پرچین های و قطعات جنگلی مجزا (شبکه سبز سرزمین) بخش مهمی از سرزمین اروپا را می‌پوشاند. پرچین های درختی از دیرباز از جنبه های گوناگون مثل تامین چوب و هیزم، تامین علوفه و میوه مورد استفاده کشاورزان بوده است. اما در دهه های اخیر این شبکه سبز با وجود فواید بی‌شمار اقتصادی و محیط زیستی، در اثر مکانیزاسیون کشاورزی، تغییر به مراتع و افزایش سطح زیر کشت در معرض نابودی قرار گرفته است. از سوی دیگر به سبب اتخاذ رویکردها و روش های جدید در زمینه تامین سوخت، اصلاح اراضی کشاورزی و تولید میوه اهمیت درختان پرچینی برای کشاورزان جهت نگهداری و حمایت از آنها به-شدت کاهش یافته است و از دلایل اصلی نابودی آنها شمرده می شود. مطالعه حاضر به منظور بررسی روند تغییرات پرچین ها و قطعات جنگلی و رابطه آن با فعالیت های کشاورزی، نوع سیستم بهره برداری و کاربری زمین مجاور و بررسی جامعه شناختی این تغییرات از دید کشاورزان، در غرب فرانسه صورت پذیرفت. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از تفسیر عکس های هوایی در دو مقیاس زمانی کوتاه و بلند مدت در سیستم اطلاعات جغرافیایی انجام گرفت. مطالعه در مقیاس زمانی بلند مدت (50 ساله) برای بررسی روند کلی تغییرات سرزمین نشان دهنده کاهش 64 درصدی در شبکه سبز و نابودی 45 درصدی در مورد قطعات جنگلی بود و این درحالی است که شاخص نسبت تعداد به مساحت قطعات جنگلی با 71 درصد رشد همراه بوده است. نتیجه این تغییرات کاهش ارزش اکولوژیک سرزمین همراه با کاهش شاخص تنوع و میزان ارتباطات درون سرزمینی (70 درصد) است. مطالعه در دوره 11 ساله نشان دهنده ارتباطات درون سرزمینی بین ساختارهای مختلف و نحوه مدیریت سرزمین همراه با کاهش میزان مدیریت درختان است. از طرف دیگر ارتباط مستقیم میان نوع کاربری زمین و سیستم بهره برداری با نحوه مدیریت ساختار مشخص شده است. این مساله ضمن بیان و تایید کاهش میزان نقش کشاورزان در مدیریت سرزمین بر اهمیت آن تاکید می کند. مطالعات بخش اجتماعی بیان کننده کاهش اهمیت درختان از دید کشاورزان از جنبه های اقتصادی و تامین سوخت است. لذا در پیش گرفتن سیاست های تشویقی در بطن سیاست های کشاورزی ملی (فرانسه) و اروپایی (CAP) که مبتنی بر حمایت از کشاورزان برای حفظ پرچین ها همراه با معرفی کارکردهای بهینه برای تولید چوب صنعتی و سوخت باشد، برای حفظ این ساختار و در نهایت افزایش پایداری سرزمین ضروری است.

کلید واژه: تغییرات سیمای سرزمین، سیستم بهره برداری کشاورزی، شبکه سبز سرزمین، عکس هوایی

منبع : نشریه محیط زیست طبیعی، دوره 64، شماره 3، مهر 1390، صفحه 219 تا 230.

دانلود فایل pdf  متن کامل مقاله در ادامه مطلب

برای مشاهده سایر مقالات زیست محیطی این وب اینجا کلیک نمایید .

مشاهده لیست همه مقالات زیست محیطی این وبلاګ از اینجا

تعریف و اهداف آمایش سرزمین (Spatial planning)

تعریف و تبیین علم آمایش سرزمین

آمایش سرزمین (Spatial planning) شامل تنظیم روابط و کنش های متقابل بین عوامل انسانی، اقتصادی و عوامل محیطی به منظور ایجاد سرزمینی مبتنی بر بهره گیری بهینه و پایدار از استعدادهای انسانی و محیطی می باشد. به عبارت دیگر مطلوب ترین، عادلانه ترین و پایدارترین آرایشی که به سه مولفه مهم جمعیت، سرمایه و منابع طبیعی و محیطی در یک منطقه یا سرزمین داده می شود، برنامه آمایش سرزمین اطلاق می گردد.

بدیهی است برنامه جامع آمایش سرزمین در چهارچوب اصول مصوب، از طریق حفاظت کاربری های پایدار اراضی، افزایش بهره وری، کارائی و بازده اقتصادی، گسترش عدالت اجتماعی، رفع فقر و محرومیت، برقراری تعادل و توازن در برخورداری از سطح معقول توسعه و رفاه در تمام مناطق جغرافیائی و حوضه های آبی، ایجاد و تحکیم پیوندهای اقتصادی درون و برون منطقه ای، و هماهنگ سازی تاثیرات فضائی – زمانی سیاست های بخشی، استانی، منطقه ای و ملی به گونه ای عمل می کند که بتواند اهداف چشم انداز بلند مدت توسعه کشور و مدیریت یک پارچه سرزمین را بصورت تحقق پذیر، متوازن، پایدار و عادلانه عملی سازد.

امروزه یکی از شاخص ها و معیار های توسعه یافتگی، میزان انطباق برنامه های اجرائی هر کشور با مبانی و مطالعات جامع آمایش سرزمین می باشد. به اعتقاد نگارنده برنامه آمایش سرزمین، برنامه نرم افزاری، شالوده تمشیت و شاکله سیاستگزاری و اجرائی هر کشور می باشد تا بتوان از مزیت ها، فرصتها و استعدادهای هر سرزمین به گونه ای استفاده کرد که محدودیتها، تهدیدها و چالش¬ها، کمترین زمینه تاثیرگذاری و میدان مانور را داشته باشد. از مهمترین ویژگی ها و ملزومات برنامه آمایش سرزمین، جامع و یکپارچه نگری، پویا و دینامیک بودن برنامه، زمان مند بودن، عادلانه بودن فرآیندها، ایمن و زیست محیطی بودن، نظام مند و سلسله مراتبی بودن برنامه به لحاظ سطح، موضوع و پدیده ها، و بالاخره متوازن بودن همه ارکان و ابعاد برنامه می باشد به گونه ئی که بر اساس مبانی نورانی و حیات بخش دین مبین اسلام، وحدت عالم طبیعت با عالم وجود تحقق و عینیت یابد.

تعریف و اهداف آمایش سرزمین

سرزمین ، گستره ای از کره زمین است که توسط گروه انسانی معینی اشغال شده باشدبه عنوان مثال وقتی از سرزمین ایران سخن به میان می آید همان کشور ایران در ذهن متبادر می شود. تعریف دیگر سرزمین که آب و خاک متعلق به یک حکومت باشد نیز معنائی مشابه آن چه گفته شد دارد . ازآمایش سرزمین نیز چون سایر امور دیگر تعاریف بسیاری صورت گرفته است اما انتخاب تعریف مورد نظر به منظور و هدف از آمایش بستگی خواهد .

بنابراین هر نظامی ، نگاه آمایشی متفاوتی می تواند داشته باشد همان طوری که هر دوره و مقطعی از توسعه می تواند نگاه متفاوتی به سرزمین داشته باشد. اگر استراتژی توسعه صنعتی ، اقتصادی ، نظامی ، اجتماعی - فرهنگی و ... باشد نگاه آمایشی متفاوت خواهد بود .به طور کلی به این موضوع باید به مثابه یک ضرورت پرداخته شود اما با این حال می توان

از آمایش سرزمین چنین تعاریفی ارائه داد :

-آمایش سرزمین عبارت است از توزیع متوازن و هماهنگ جغرافیایی کلیه فعالیت های اقتصادی ، اجتماعی و معنوی در پهنه سرزمین نسبت به قابلیت ها و منابع طبیعی و انسانی . بر اساس این تعریف منظور از آمایش سرزمین استفاده درست از قابلیت های سرزمین وسایر امکانات به اندازه توان آن ها است.

- آمایش سرزمین یک استراتژی برای رسیدن به توسعه ای هرچه عادلانه تر و انسانی تر است .

- آمایش سرزمین در حال حاضر شامل سازماندهی اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی و محیط ‌زیستی، به منظور تحقق آینده‌ای مطلوب پیشنهاد می‌شود .

- مفهوم آمایش سرزمین در برگیرنده تنظیم روابط بین سه عنصر اساسی انسان، فضا جغرافیایی و فعالیت های انسان در فضا به منظور استفاده مطلوب از جمیع امکانات می باشد.

از مهمترین خصوصیات آمایش سرزمین می توان به جامع نگری ، کیفیت و سازماندهی فضایی اشاره کرد و اهداف آن را در تعریف هرچه بهتر تعادل و توسعه خلاصه کرد

ابتکار با حضور در یک صفحه فیسبوک به سوالات مخاطبان به صورت آنلاین پاسخ داد

ابتکار با حضور در یک صفحه فیسبوک به سوالات مخاطبان به صورت آنلاین پاسخ داد
معصومه ابتکار در این پرسش و پاسخ گفت: در جلسه دولت از همه دستگاه‌ها خواسته شد تا نظام مدیریت سبز، اجرایی شود. چند سال است که قاچاق ماهیان خاویاری بسیار لطمه‌ زده، وضعیت هوای عسلویه اصلا مناسب نیست، اولین کار دولت تدبیر و امید، راه‌اندازی ساز و کارهای محیط زیست بود که در 8 سال گذشته تعطیل شده بود، وزارت نفت تا پایان سال وعده توزیع 50 درصد بنزین یورو 4 در تهران داده است، در بودجه 93 خواسته‌ایم که وزارت نیرو از مازوت به هیچ عنوان استفاده نکند، وزارت ارتباطات کمیته‌ای برای موضوع پارازیت‌ها تشکیل داده است، مساله نگران‌کننده در خصوص پارازیت‌ها اظهار بی‌اطلاعی دستگاه‌های نظارتی است، رسانه‌ها در زمینه مساله خروج از تهران به عنوان راهکار فوری مقابله با آلودگی هوا بداخلاقی کردند، پرداختن به موضوع مرگ پلنگ‌ها تا این حد اندکی ژورنالیستی بوده است، ادغام سازمان محیط زیست کار مناسبی نبوده و به نفع محیط زیست نیست اما تابع نظر نمایندگان مجلس هستیم، مهم‌ترین اقدام در خصوص احیای دریاچه ارومیه اصلاح الگوی کشت اطراف دریاچه است، ۴۵ تالاب بحرانی شناسایی شده‌اند و سواحل خزر باید طوری باشند که مردم بتوانند به راحتی استفاده کنند.

وی که مقارن ساعت 16:30 روز پنجشنبه برای ساعاتی به صورت آنلاین به سوالات مخاطبان پاسخ می‌داد در ابتدا با اشاره به اینکه تشکیل این صفحه کار بسیار ارزشمندی است، افزود: باید از همه روش‌ها برای استمرار امید در جامعه استفاده کرد و در برابر مسئولیت‌ها و وعده‌های داده شده به مردم پاسخگو بود.

ابتکار با تاکید بر اینکه مردم باید بدانند تغییری در جامعه صورت گرفته است و دولت با رویکردی متفاوت مسائل را به پیش می‌برد، تصریح کرد: از آنجا که در هشت سال گذشته بین مردم و دولت فاصله ایجاد شده است، باید تلاش کرد که اعتماد به مردم و جوانان برگردد تا آنها باری دیگر در جامعه حضور فعال داشته باشند.

وی ادامه داد: در مورد پاسخ به سوالات تخصصی لازم است تاکید کنم که طی چهار تا پنج ماه گذشته در فضای مجازی و رسانه‌ای پاسخ‌های بسیاری توسط بنده و سایر متخصصان محیط زیست داده شده است و فکر می‌کنم بسیاری از سوالات شما در بین آنها وجود دارد. به علاوه کارشناسان بسیاری در سطوح مختلف برای پاسخگویی به سوالات تخصصی تلاش می‌کنند. همچنین فکر می‌کنم که اگر در همه سطوح یک نفر پاسخگو باشد صحیح نیست، اجازه دهید که تشریح مسائل تخصصی به عهده کارشناسان باشد.

بیشتر سوال های مخاطبان حول این محورها بود:

• بهره‌ برداری از منابع پاک انرژی
• رویکرد عمومی انگاشتن محیط زیست به نفع محیط زیست هست یا به ضرر آن
• پتانسیل بالای نیروی انسانی جوان در دانشگاه ها و ارتباط سازمان محیط زیست این افراد
• در خصوص حمایت از گروه‌هایی که نسبت به پاکسازی طبیعت از زباله اقدام می‌کنند
• در مورد آلودگی هوا در عسلویه
• برنامه ها برای بازیافت نخاله، زباله و مواد شیمیایی و سمی در بخش خصوصی
• مساله ریزگردها و مالچ‌پاشی
• آلودگی هوا در تهران و شهرستان‌ها
• ضرورت انقلابی بودن برنامه‌ها برای جبران بحران های زیست محیطی
• بهبود اوضاع زیست محیطی اصفهان 
• چرا بنزین یورو۴ که در اصفهان تولید می‌شود، کاملا در تهران مصرف می‌شود؟ 
• برنامه ها برای آلودگی اصفهان
• تاثیر پارازیت‌های موجود بر روی سلامت جامعه
• صحبت‌ها در خصوص خروج از تهران و واکنش صداوسیما
• کشته شدن پلنگ ها در دوره شما سیاسی است؟ 
• طرح ادغام محیط زیست چیست؟
• تغییر فرهنگ عمومی در خصوص محیط زیست
• اقدامات در جهت نجات دریاچه ارومیه امیدوار کننده بوده است؟
• احیای دریاچه هامون و پریشان
• پاکسازی ساحل دریای خزر

بر اساس این گزارش، سوالات و پاسخ‌های رییس سازمان حفاظت محیط زیست در این گفت‌وگوی آنلاین به شرح زیر است:

بقیه در ادامه مطلب...

ارزیابی کیفی نقش فضاهای سبز شهری و بهینه سازی استفاده شهروندان شهرکرد

 ارزیابی کیفی نقش فضاهای سبز شهری

و

بهینه سازی استفاده شهروندان از آن

در شهرکرد

منصور ابافت یگانه
مصطفی محمدی ده چشمه
جمال محمدی

چکیده: 

 امروزه مفهوم شهرها بدون فضای سبز در اشکال گوناگون آن، غیر قابل تصور است. گسترش شهرها باعث تشدید عوارض توسعه شهری بی رویه و ناپایدار شده است، که تشدید آلودگی های محیطی از مهم ترین این عوارض به شمار می آید که خود زمینه ساز از بین رفتن فضاهای سبز درون شهری و تغییر کاربری این گونه اراضی است. این گسترش فناوری آنچنان در روان و احساس بشر قرن بیست و یکمی آثار نامطلوب گذاشته که همبستگی ذاتی و دیرینه انسان ها با طبیعت به جدایی کشیده شده و آثار آن در انسان خموده، عصبی و به ظاهر متحرک نمایان شده است و یگانه وجه پیوند دهنده بین انسان و طبیعت، پناه بردن انسان به دامان فضاهای سبز عمومی و پارک های شهری است. اهمیت فضاهای سبز شهری تا بدان حد است که امروزه وجود این کاربری به عنوان یکی ازشاخص های توسعه یافتگی جوامع به حساب می آید. هدف این تحقیق ارزیابی کیفی نقش پارک ها و فضاهای سبز شهری و بهینه سازی قابلیت های استفاده شهروندان از آن در شهرکرد است که به صورت موردی پارک لاله و ملت در این شهر مورد بررسی قرار می گیرد. روش انجام تحقیق به صورت اسنادی- تحلیلی و پیمایشی است و بخش اعظم اطلاعات به صورت توزیع پرسشنامه بین مراجعان به پارک اخذ شده و تحلیل نهایی بر روی آن صورت گرفته است. یافته های تحقیق نشان می دهند که پارک ها و فضاهای سبز شهری از مهم ترین عوامل موثر در شکل دهی به پایداری اجتماعی و همبستگی های شهری اند ولی عواملی مانند مشکلات زندگی شهری، ایمنی پارک و فضاهای سبز، امنیت و متناسب نبودن امکانات مورد نیاز برای گروه های مختلف سنی و جنسی دراین مکان ها از جمله عوامل کاهش تمایل شهروندان برای استفاده از این عرصه ها می باشند.

کلید واژه: پارک، شهروند، شهرکرد، فضای سبزشهری

منبع: نشریه محیط شناسی، دوره 33، شماره 44، زمستان 1386

دانلود فایل pdf  متن کامل مقاله در ادامه مطلب

برای مشاهده سایر مقالات زیست محیطی این وب اینجا کلیک نمایید .

مشاهده لیست همه مقالات زیست محیطی این وبلاګ از اینجا

 

نقش GIS در طرح ریزی، پیاده سازی و مدیریت سیستم مدیریت زیست محیطی دانشگاه

نقش GIS در طرح ریزی، پیاده سازی و مدیریت سیستم مدیریت زیست محیطی دانشگاه
بر اساس KFUPM ،عربستان صعودی

چکیده:

سیستم مدیریت زیست محیطی(ESM) شیوه های کلی روش ها، فرآیند ها و منابع برای توسعه، پیاده سازی، دستیابی، بازنگری و حفظ خط مشی زیست محیطی سازمان برای کاهش اثرات منفی زیست محیطی آن و بهبود بازده عمل است. سیستم مدیریت زیست محیطی امروزه از پیاده سازی سنتی در سطح شرکت توسط صنایع و شرکت ها همچنان که در شهر ها، شهرداری ها و دانشگاه ها برای پذیرفتن سیستم،فراتر می رود. این تغییر رویکرد در برنامه ریزی سیستم مدیریت زیست محیطی، پیاده سازی و مدیریت به علت اندازه بزرگتر، ناهمگون تر و داشتن سهام و زمین متنوع مورد استفاده شرکت در شهرستان ها و دانشگاه ها،به وجود آمد. به عنوان مثال،پیاده سازی سیستم مدیریت زیست محیطی (ESM) در سطح دانشگاه بدون لحاظ کردن فعالیت فعالیت های جغرافیایی و استفاده از زمینی که اثرات منفی زیست محیطی دارد، دشوار می شود.ابزاری مانند GIS برای ردیابی مورد نیاز اثرات زیست محیطی چنین فعالیت ها و استفاده از یک پایگاه داده، سایت و نقشه های آب و برق، نقشه های تعمیر و نگهداری و سوابق و غیره، باید باشد. با GIS اطلاعات مربوطه در مورد جنبه های زیست محیطی دانشگاه یا عملیات از منابع متعدد می توان تثبیت کرد و به راحتی در دسترس بوده و با مهارت دستکاری می شود. در این مقاله یک پروژه ESM سیستم اطلاعات جغرافیایی مبتنی بر پیشنهادی برای  KFUPM استفاده می شود.این نقش حیاتی بکارگیری GIS در برنامه ریزی های موثر و کارآمد،پیاده سازی و مدیریت سیستم مدیریت زیست محیطی (ESM) دانشگاه نشان داده می شود.

 مشاهده متن کامل مقاله در ادامه مطلب...

آلودگی هوای تهران از فراز توچال+مشاهده و دانلود ویدئو+عکس

دانلود این ویدئو در ادامه مطلب...

در این پست ویدیویی رو که از فراز کوه توچال گرفته شده رو گذاشتم. توی این ویدیو شما خیلی واضح وضعیت آلودگی شهر تهران رو مشاهده می کنید که به شکل یه هاله سیاه رنگ آسمون شهر رو فرا گرفته و همه با دیدنش متاثر می شیم...

روزی نیست که خبر وضعیت ناسالم و هشدار رو از رسانه ها نبینیم و نشنویم.

همه و همه در موردش خرف میزنیم و گاهی مسئولین رو مقصر و مسبب این قضیه می دونیم.

در واقع اگه صرفا مسئولین و کم کاری اونها رو فقط ببینیم صورت مسئله رو پاک کردیم. همه ما به نوعی در این قضیه مقصریم. هر یک از ما به شکلی...

سهم من برای حل و یا بهبود این مشکل و یا بهتره بگم معظل چیه ؟

سهم تو چی ؟

همه ما باید سهم خودمون رو ایفا کنیم...

سهم من استفاده از وسیله حمل و نقل عمومی و فرهنگ سازی برای این موضوع...

سهم تو چیه ؟

---

ویدیو از سایت خبری محیط زیست ایران EINA

آپلود و اشتراک ویدیو در آپارات از وبلاگ محیط سبز

دانلود ویدئو و مشاهده عکس ها در ادامه مطلب...

بنیاد جهانی انرژی، ابتکار را به عنوان بانوی محیط زیست جهان معرفی کرد

معصومه ابتکار از سوی بنیاد جهانی انرژی برنده تندیس بانوی محیط زیست جهان شد.

ولفگانگ نیومن - بنیانگذار موسسه بنیاد جهانی انرژی روز سه‌شنبه افزود: در سال 2008 میلادی با همکاری کوفی عنان تصمیم گرفته شد تا افرادی که در بحث محیط زیست و مصرف درست انرژی در جهان فعال هستند شناسایی و تقدیر شوند. این کانون با هدف تعیین استراتژی‌های محیط زیست آینده جهان و شناسایی شخصیت‌های تاثیرگذار در محیط زیست تشکیل شده است.

بنیانگذار موسسه بنیاد جهانی انرژی:
ایشان با مشکلات عدیده اقتصادی که در این کشور وجود دارد به فکر محیط زیست و مصرف درست انرژی هستند و به همین منظور لقب بانوی محیط زیست جهان را به ایشان اعطا می‌کنیم.

وی با اشاره به این که معصومه ابتکار سومین فرد در جهان است که این تندیس را دریافت می‌کند، افزود: اولین شخصیتی که تندیس را دریافت کرد میخائیل گورباچف بود. نفر دوم نیز آرنولد شواد زینگر به دلیل راه‌اندازی سیستم انرژی در ایالت کالیفرنیا لقب مرد انرژی خورشیدی را دریافت کرد.

بقیه در ادامه مطلب...
 

علل نابودی تنوع زیستی+راه حل

از بیابان های خشک و سوزان صحرا در آفریقا تا جنگل های بارانی سرسبز آمازون، از اعماق اقیانوس ها تا تپه های مرجانی درخشان، طبیعت جهان ما آمیزه ای است شگفت از چشم اندازها، مواد، رنگ ها و بافت های مختلف.

زمین، هوا و دریاهای سیاره ما خانه ریزترین حشرات و بزرگترین حیوانات است و این یعنی مجموعه غنی از نیروهای وابسته به هم و مرتبط. این یعنی زندگی، یعنی تنوع زیستی. تنوع زیستی که امروز برروی کره زمین داریم از میلیون ها گونه زیستی مشخص تشکیل شده است و این نتیجه چهار میلیارد سال تکامل برروی این کره است.

با این وجود واژه تنوع زیستی نسبتا جدید است و گویا اولین بار در سال 1985 ابداع شده است.

تنوع زیستی یعنی گوناگونی حیات بروی زمین، یعنی تمام جانداران، گونه ها، جمعیت ها، تفاوت های ژنی بین آن ها و زیست بوم ها و اجتماعات پیچیده آن ها.تنوع زیستی به این مطلب نیز اشاره دارد که ژن ها، گونه ها و زیست بوم ها از یک طرف وابسته به هم و از طرف دیگر در تعامل با محیط زیست هستند.

معمولا سه سطح از تنوع زیستی مورد بحث قرار می گیرد:

تنوع زیستی ژن ها، گونه ها و زیست بوم ها.

1. تنوع ژنی یعنی تمام ژن های مختلفی که در تمام گونه های زنده وجود دارند ازجمله گیاهان، حیوانات، قارچ ها و موجودات ذره بینی.
2. تنوع گونه ها، یعنی تمام گونه های مختلف و تفاوت های بین آن ها.
3. تنوع زیست بوم ها شامل تمام زیستگاه ها، جوامع زیستی و فرآیندهای بوم شناختی به علاوه تفاوت بین هریک از زیست بوم ها می شود.

بقیه در ادامه مطلب...

استفاده از سنجش از دور و GIS در بررسی رابطة کاربری اراضی-آبهای زیر زمینی در خوزستان

استفاده از تکنیکهای سنجش از دور و GIS

در بررسی رابطةکاربری اراضی

آبهای زیر زمینی

در منطقه شمال خوزستان(دزفول – اندیمشک)

علی شجاعیان

مقدمه:

کاربری اراضی و تغییرات آن در طول زمان متأثر از عوامل بیوفیزیکی مانند خاک، اقلیم، پستی و بلندی، پوشش گیاهی و در نهایت فعالیتهای انسانی است(مخدوم 1380). از طرفی کاربری زمین درجریانات هیدرولوژیکی سطحی و زیر سطحی، اثر قابل توجهی دارد.

  
ابزار سنجش از دور و GIS می توانند به مثابه ابزاری قوی و کار آمد در کشف این رابطه بما کمک کنند(Biswajit, 2001).

داده های دور سنجی و آنالیز این داده ها در GIS ما را در شناسایی پدیده ها و جریاناتی که مستقیماً به آنها دسترسی نداریم یاری می دهند. بنحوی که مثلاً شواهد حاصله از تصاویر ماهواره ای (ونقشه کاربری بدست آمده از آن) در ترکیب با تحلیل سایر پارامترها مانند شیب، زمین شناسی و غیره در GIS‏، ما را به پتانسیل آبهای زیر زمینی و مناطق بهینه برای تغذیه ی مصنوعی رهنمون می سازند. با در نظر داشتن این نکته که در تغذیه ی مصنوعی علاوه بر پارامترهای مؤثر درتغذیه ی طبیعی بسیاری از عوامل دیگر مثل عوامل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی و غیره دخالت دارند(Choudhury,1999).
  
منطقه ی مورد مطالعه برای این تحقیق قسمت شمالی استان خوزستان (شهرستان دزفول و حومه) میباشد(شکل 1).

 بقیه در ادامه مطلب...

توزیع فضایی و مکان گزینی پارکهای شهری با استفاده از GIS (منطقه 2 شهر زاهدان)

دانلود مقاله

مقالات فضای سبز

تحلیل توزیع فضایی و مکان گزینی پارک های شهری

با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS

(مطالعه موردی منطقه 2 شهر زاهدان)

مهدی محمدی

علی اکبر پرهیزگار

چکیده :

امروزه نحوه توزیع خدمات شهری، یکی از ضروریات مهم زندگی شهری به شمار می آید. پارک ها و فضاهای سبز، به عنوان یکی از مهم ترین مراکز خدمات رفاهی و تفریحی بوده که علاوه بر جنبه بهداشتی و روانی، در توسعه پایدار شهری از اهمیت بالایی برخوردارند.

شهر زاهدان به عنوان یک مادر شهر و قطب رشد منطقه ای در جنوب شرق ایران، تحت تاثیر عوامل متعدد از قبیل رشد بی رویه جمعیت بعد از دهه 1360، قرار گرفتن در چهارراه تجارتی و قاچاق کالا و مواد مخدر، وقوع خشکسالی های متوالی، ناامنی در دول همسایه، بالا رفتن سرانه دانشجویی و غیره نتوانسته است به اهداف از پیش تعیین شده در طرح های شهری دست یابد.

منطقه 2 شهر زاهدان نیز بالطبع، تحت تاثیر عوامل مذکور قرار گرفته و موجب ناهمخوانی سرانه فضای سبز با جمعیت ساکن در آن گردیده است. به همین منظور و برای پی بردن به نحوه توزیع فضایی پارک ها، این منطقه به عنوان محدوده مورد مطالعه انتخاب گردید. در این تحقیق از سیستم اطلاعات جغرافیایی در جهت تجزیه و تحلیل این ناهمخوانی به بررسی میزان تبعیت پارک های منطقه 2 از نظام کالبدی شهر و نحوه مکان گزینی پارک ها با توجه به طرح تفصیلی شهر پرداخته شده است.

نتایج به دست آمده از این تحقیق نشان می دهد که تعداد پارک های ناحیه ای و شهری در منطقه، کافی می باشد ولی پارک های واحد همسایگی و محله ای کافی نمی باشند و نیز پارک های موجود از لحاظ رعایت نظام سلسله مراتب کالبد شهری متوازن و متعادل نیستند (یعنی به نسبت مقیاس های نظام کالبدی، اندازه و شعاع پوشش پارک ها درست نبوده است و تعدادی از پارک ها درست مکانیابی نشده اند). به علاوه تعدادی از مکان های پیشنهادی برای ایجاد پارک در طرح تفصیلی، که اینک توسط سایر کاربری ها اشغال شده اند در عدم کفایت و توازن پارک ها نقش مهمی بازی می کنند. این نتایج با استفاده از فنون و توابع تحلیلی GIS که در متن مقاله بدانها پرداخته شده به دست آمده است و در نهایت لایه های مورد نظر از داده های فضایی و خصیصه ای برای پارک های واحد همسایگی و محله ای وزن گذاری شده اند و مکان گزینی جهت احداث این دست از پارک ها انجام گرفته است.

کلید واژه: فضای سبز، پارک، برنامه ریزی شهری، سیستم اطلاعات جغرافیایی، نظام کالبدی شهر

منبع: نشریه  مدیریت شهری، بهار 1388، شماره 23، صفحه 17 تا 27 .

مقاله مرتبط :

تحلیلی بر توزیع فضایی - مکانی کاربری فضای سبز در منطقه سه شهری زاهدان

دانلود فایل pdf  متن کامل مقاله در ادامه مطلب

برای مشاهده سایر مقالات زیست محیطی این وب اینجا کلیک نمایید .

مشاهده لیست همه مقالات زیست محیطی این وبلاګ از اینجا

 

توزیع فضایی-مکانی فضای سبز در منطقه سه زاهدان

دانلود مقاله

مقالات فضای سبز



تحلیلی بر توزیع فضایی - مکانی کاربری فضای سبز در منطقه سه شهری زاهدان

عیسی ابراهیم زاده
اسماعیل عبادی جوکندان

چکیده:

امروزه تحولات فناوری تکنولوژیک و صنعتی شدن شهرها، تغییرات مهم و اساسی در اکولوژی محیط زیست برجای گذاشته است.در واقع آلودگی های ناشی از سوخت مراکزصنعتی و پسماندهای آن و استفاده های بی رویه از مواد معدنی و شیمیایی در صنعت و کشاورزی، باعث تخریب شدید محیط زیست شهری و روستایی گردیده و اثرات ناگواری نیز بر زندگی جوامع و انسان ها پدید آورده است. به منظور تعدیل اثرات مخرب این آسیب های زیست محیطی، مهمترین و در عین حال ساده ترین راه توسعه ی فضای سبز می باشد. گسترش و توسعه ی فضای سبز در کشورهای مختلف همبستگی زیادی با محیط طبیعی و پیشرفت های هر کشور دارد. اصولاً وجود فضای سبز مناسب در شهرها افزون بر سلامت جسمانی، موجب آرامش روان، بازده کاری بیشتر و کیفیت زندگی برتر می گردد.

در شهر زاهدان و منطقه ی 3 شهری آن که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته است، کمبود شدید فضای سبز شهری محسوس می باشد. به طوری که براساس یافته های این تحقیق، با توجه به جمعیت 169443 نفری منطقه ی 3 شهر زاهدان در سال 1384 با بعد خانوار 5 نفر، در مجموع سرانه ی فضای سبز 7/2 مترمربع می باشد؛ که با استاندارد فضای سبز شهری که حدود 15 متر سرانه را مطلوب قلمداد می نماید، به شدت فاصله دارد، در عین حال توزیع فضایی آن نیز بسیار نامتعادل و نامتناسب می باشد. چنانکه در مجموع این فضاهای سبز تنها در 6 پارک، 11 میدان و 13 بلوار موجود در این منطقه قرار گرفته و سایر فضاهای شهری منطقه ی 3 بخصوص در جنوب و غرب آن فاقد هر گونه سبزینه ای می باشند. فضاهای سبزی که در طرح تفصیلی شهر برای این منطقه پیش بینی شده نیز باگذشت حدود 15 سال از اجرای طرح تفصیلی شهر زاهدان، عملاً متحقق نشده است. این در حالی است که جانمایی فضای سبز پیشنهادی در طرح تفصیلی نیز به لحاظ توزیع فضایی- مکانی متناسب نبوده است.

رهیافت های حاصل از این پژوهش بیانگر آن است که علاوه بر کمبودها و نیازهای موجود، با توجه به اینکه در ده سال آتی منطقه ی 3 زاهدان بنا به پیش بینی به حدود 223664 نفر جمعیت خواهد رسید، با توجه به شرایط محیطی منطقه و با حداقل 8 مترمربع سرانه ی شهری در آن افق، نیاز به 1789312 مترمربع فضای سبز در این منطقه خواهد بود، به عبارت دیگر در سال 1394 (نسبت به وضع موجود که کل فضای سبز منطقه حدود 461495 مترمربع می باشد) عملاً به حدود 1327816 متر مربع فضای سبز جدید نیز در این منطقه نیاز خواهد بود تا بتوان حداقل سرانه ی استاندارد فضای سبز شهری را تامین نمود.

کلید واژه: فضای سبز شهری، توزیع فضایی، پارک محله ای، پارک ناحیه ای، پارک منطقه ای

منبع: نشریه جغرافیا و توسعه، بهار و تابستان 1387، شماره 11، صفحه 39 تا 58 .

مقاله مرتبط :

تحلیل توزیع فضایی و مکان گزینی پارک های شهری با استفاده از GIS (مطالعه موردی منطقه 2 شهر زاهدان)

دانلود فایل pdf  متن کامل مقاله در ادامه مطلب

برای مشاهده سایر مقالات زیست محیطی این وب اینجا کلیک نمایید .

مشاهده لیست همه مقالات زیست محیطی این وبلاګ از اینجا

یوز آسیایی بر روی پیراهن تیم ملی فوتبال در جام جهانی قطعی شد

12 بهمن رو نمایی از یوز ایرانی بر روی لباس تیم ملی فوتبال

مدیر ملی پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی اعلام کرد: پس از موافقت فیفا درمورد نقش بستن تصویر یوزپلنگ ایرانی بر لباس فوتبالیست های ایرانی در مسابقات جام جهانی ۲۰۱۴، قرار است روز۱۲ بهمن ماه این لباس رونمایی شود.

پس از رایزنی های فراوان بین فدراسیون فوتبال ایران و فدراسیون بین المللی فوتبال (فیفا ) بالاخره با لوگوی یوزپلنگ ایرانی بر روی لباس بازیکنان تیم ملی فوتبال برای حضور در جام جهانی برزیل ۲۰۱۴ موافقت شد.

مسابقات فوتبال جام جهانی۲۰۱۴ برزیل در ژوئن - خرداد ۹۳- همزمان در ۱۲ شهر برزیل برگزار می شود.

هومن جوکار مدیر ملی پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی امروز - شنبه - در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا گفت: بعد از اعلام موافقت فیفا درروزهای اخیر، لباس تیم ملی فوتبال ایران با طرح یوز پلنگ آسیایی روز ۱۲ بهمن ماه رونمایی می شود.

نقل از ایرنا

 بقیه در ادامه مطلب...

البته این لوگوی لباس تیم ملی نیست ولی شاید اینجوری ها باشه...!!!

اتحادیه بین المللی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی (اتحادیه جهانی حفاظت)

اتحادیه بین المللی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی (اتحادیه جهانی حفاظت)

IUCN - 1948

(1327 ه . ش)

UNION INTERNATIONAL CONSERVATION NATURE AND RESOURCES NATURAL - IUCN - 1948

اتحادیه بین المللی حفاظت از طبیعت، کمک می کند تا جهان راه حل های عملی برای محیط زیست، توسعه و مهم ترین چالش های پیش رو را پیدا کند.

IUCN چیست؟

اتحادیه بین المللی حفاظت از طبیعت، قدیمی ترین و بزرگترین سازمان جهانی محیط زیست در جهان است.

IUCN در یک نگاه

• در سال 1948 به عنوان اولین سازمان جهانی محیط زیست در جهان تاسیس شده
• بزرگترین شبکه حفاظت جهانی حرفه ای 
• یک مقام برجسته در مورد محیط زیست و توسعه پایدار
• بیش از 1200 عضو، از جمله 200 دولت و 900 سازمان غیر دولتی
• حدود 11000 دانشمند و کارشناس داوطلب، در شش کمیسیون و 160 کشور گروه بندی شده است 
• کار IUCN را بیش از 1000 کارمند در 45 دفتر و صدها همکار در بخش های دولتی، NGO و خصوصی در سراسر جهان، پشتیبانی می کنند.  
• مقر اتحادیه در گلند واقع شده است، در نزدیکی ژنو در سوئیس
• IUCN انجمن بی طرف برای دولت ها، سازمان های غیر دولتی، دانشمندان و جوامع محلی برای پیدا کردن راه حل های عملی برای حفاظت، توسعه و چالش ها
• هزاران پروژه  موفق از فعالیت در سراسر جهان
• دبیر کل هر چهار سال یکبار در کنگره جهانی حفاظت IUCN توسط اعضا انتخاب می شود.
• بودجه توسط دولت ها، سازمان ها، بنیادها، سازمان های دو جانبه و چند جانبه عضو و شرکت ها تامین می شود. 
• ناظر رسمی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد

یکی از ماموریت های  IUCN نقش محوری حفاظت از تنوع زیستی است. و به ما نشان می دهد که چگونه تنوع زیستی اساسی برای مقابله با برخی از چالش های بزرگ جهان از جمله تغییرات آب و هوایی، توسعه پایدار و امنیت غذایی است.

نقاط قوت IUCN برای ارائه حفاظت و پایداری (در هر دو سطح جهانی و محلی) :

علوم - 11000 کارشناس جهت تعیین استانداردهای جهانی، برای مثال: استانداردهای قطعی جهانی برای خطر انقراض گونه ها در لیست قرمز IUCN

ادامه دارد...در حال ترجمه

نقل از سایت رسمی IUCN

ترجمه توسط وبلاگ محیط سبز

---

اطلاعات عمومی اتحادیه

تاریخ تشکیل : 1948
تاریخ عضویت ایران : 1974
محل دبیرخانه : گلند - سوئیس
مرجع ملی و سازمان مسئول در ایران : سازمان حفاظت محیط زیست

هدف اتحادیه

ترغیب، تشویق و کمک به جوامع سراسر جهان برای حفظ یکپارچگی و تنوع طبیعت و تضمین هر گونه استفاده معقول و منصفانه از منابع طبیعی و اطمینان از اینکه هرگونه استفاده از این منابع با توجه به ارزش ها و ابعاد علمی، آموزشی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و قانونی از جهت اکولوژیکی پایدار باشد.

خلاصه ای از اصول و وظایف اتحادیه

1- تضمین حفاظت از طبیعت به ویژه حفظ تنوع زیستی گونه ها به عنوان یک بنیان و منبع اساسی برای آیندگان.

2- اطمینان از این که در نقاطی از جهان که منابع طبیعی زمین مورد استفاده قرار می گیرند، این گونه بهره برداری به صورت خردمندانه، عادلانه و به صورت پایدار انجام گیرد.

3- هدایت جوامع بشری به سمت توسعه و در مسیر کیفیت زندگی مطلوب و در عین حال همسو با ظرفیت قابل تجمل محیط (زیستکره) .

ارکان اتحادیه

الف- کنگره جهانی حفاظت: این کنگره در جهت تعیین سیاست های کلی و اصولی و برنامه های کلان هر سه سال یکبار تشکیل می شود.
ب- شورای اتحادیه: که توسط کنگره جهانی حفاظت تعیین و اعضای آن انتخاب می شوند. این شورا در اجلاس های خود که هر سال یکبار تشکیل می شود. بودجه سالانه، سیاست ها و اجرای برنامه های اتحادیه را بررسی و تصمیم گیری می نماید.
ج- دبیر کل اتحادیه: که مسئولیت اجرایی و هماهنگی برنامه های اتحادیه و ریاست دبیرخانه و شبکه جهانی اتحادیه را بر عهده دارد.
د- دبیرخانه که امور هماهنگی شبکه اتحادیه در جهان و مسائل اداری و مالی دبیرخانه را بر عهده دارد.0
ه- کمیسیون های شش گانه (به شرح زیر) متشکل از گروه متخصصان، دانشمندان و کارشناسانی که در زمینه توسعه و اجرای برنامه های اتحادیه مشارکت اصلی و جدی را عهده دار هستند.

توضیح: کمسیون ها در یک قالب جهانی با بیش از 8 هزار دانشمند و متخصص (تا سال 1996) قعالیت دارند.

عناوین و مسئولیت کمسیون ها

1- آموزش و ارتباطات
2- قوانین محیط زیست
3- استراتژی و برنامه های زیست محیطی
4- پارک های ملی و مناطق حفاظت شده
5- بقای گونه ها
6- مدیریت اکوسیستم ها

برنامه محیط زیست ملل متحد(UNEP) (یونپ)

UNITED NATIONS ENVIRONMENT PROGRAMME

برنامه‌ محیط‌ زیست‌ ملل‌ متحد‌  (UNEP)

UNITED NATIONS ENVIRONMENT PROGRAMME - UNEP 1972

برنامه محیط زیست ملل متحد با نام اختصاری (UNEP) نهادی وابسته به سازمان ملل متحد است که فعالیتهای زیست‌محیطی اعضای خود را هماهنگ نموده، در توسعه کشورها در اجرای دقیق سیاستها و تشویقهای گسترش قابل تحمل موثر بر طبیعت از میان شیوه‌های دقیق محیطی مساعدت می‌نماید. این انجمن در نتیجه کنفرانس سازمان ملل بر روی محیط انسان در سال ۱۹۷۳ پایه گذاری شد و اداره مرکزی آن در نایروبی، کنیا قرار دارد.بر اساس اعلامیه محیط زیست بشر (بیانیه اصولی) که در ژوئن 1972 به تصویب کنفرانس جهانی محیط زیست انسان در استکهلم رسیده است. حفظ محیط زیست بشر و تضمین حقوق بشر برای برخورداری از محیط زیست سالم و تشویق و ترغیب فعالیت های زیست محیطی در سطوح بین المللی و منطقه ای و توسعه قوانین و معاهدات بین المللی به منظور کنترل آلودگی و تخریب محیط زیست ناشی از فعالیت های بشری از اهداف برنامه می باشد.

اطلاعات عمومی برنامه مذکور :

تاریخ تصویب برنامه : 15 دسامبر 1972

محل تصویب : نیویورک، سازمان ملل متحد

محل دبیرخانه : نایروبی، کنیا (کشوری که بهترین و غنی ترین تنوع زیستی جهان را داراست)

مرجع ملی و دولتی مسئول برنامه مذکور در ایران : سازمان حفاظت محیط زیست

یونپ، درسال 1972 به عنوان نگهبان و حافظ محیط زیست جهان، درنایروبی - کنیا استقرار یافت. تشکیلات یونپ از راهنمایی ها و درخواستهای وزرای محیط زیست کشورهای عضو که در شورای حکام یونپ حضور دارند، تبعیت می کند.

یونپ بخشهای کوچکتری را که الویتهای مختلفی از تشکیلات می باشد مانند، ارزیابی و واکنش سریع، توسعه خط مشی و قوانین، اجرای قوانین و برنامه ها، همکاریهای منطقه ای، ارتباطات و اطلاعات عمومی، صنعت تجاری و اقتصاد و حمایت از توافقنامه های چند جانبه زیست محیطی را سازماندهی کرده است. بخشهای دیگری نیز کار یونپ را به عنوان آژانس اجرایی تسهیلات محیط زیست جهانی هماهنگ می کند.

واحدهای همکاری منطقه ای شامل 6 دفتر منطقه ای آفریقا، آسیا و اقیانوسیه، اروپا، آمریکای لاتین و کارائیب، شمال آمریکا و غرب آسیا و بخش کوچکتری جهت هماهنگی این دفاتر در مقر یونپ می باشد. همچنین تعداد دفاتر فرعی که تحت نظر دفاتر منطقه است در آدیس آبابا، بروکسل، مسکو، برزیلیا و پکن وجود دارد.

فعالیتهای این برنامه سطح وسیعی از موضوعات راجع به جو زمین و اکوسیستم‌های زمینی را تحت پوشش قرار می‌دهد. این موضوعات نقشی قابل توجه را در گسترش قراردادهای بین‌المللی محیطی، ارتقاء دانش محیطی و اطلاعات و روشن نمودن راه افراد متعامل با سیاست بوده، کار بر روی گسترش و کاربرد سیاست با دولتهای ملی و نهادهای منطقه‌ای و کار در رابطه با سازمانهای غیر دولتی محیطی (ای ان جی ا اس) را دنبال می‌کند.

UNEP در گسترش رهنمودها و معاهدات مبتنی بر موضوعاتی همچون بازرگانی بین‌المللی در مواد شیمیائی بالقوه مضر، فرا مرزی آلودگی هوا، و آلودگی آبراههای بین‌المللی مساعدت نموده‌است.

سازمان هواسنجی جهانی و UNEP هیئت درون دولتی ناظر بر تغییرات آب و هوا (آی پب سی سی) را در سال ۱۹۸۸ بنا نهادند. همچنین یو ان ای پی، یکی از چند آژانس اجرائی جهت تاسیسات محیطی جهانی (جی ای اف) می‌باشد.

موضوع مرتبط :

مقاله ای با عنوان « نگاهی به برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد » را از اینجا مشاهده نمائید.