A plant windbreak reduces wind speed and sediment flux in Niatak area
Mohsen Rezaei Torshizi
Abbas Miri
Zhibao Dong
Alireza Shahriari,
کنفرانس بین المللی گرد و غبار در جنوب غرب آسیا، دانشگاه زابل
Abstract
The Sisatn region in southeastern Iran has become one of the main source of dust storms. The frequency and intensity of dust storms have increased in the last dacates due to prolonged hydrological and meteorological drought. Re-vegetation and using plant windbreaks are the most efficient approches to reduce the dust storms. For the perpous of study the effectiveness of a windbreak in reducing wind speed and sediment flux in Niatak area in the Sistan region, wind speed and sediment flux were monitored upwind, within and dowinwind of the windbreak in 5 locations. Wind speed and sediemnt flux were measured from the ground surface to a height of 7 m using a series of cup anonometers and sand samplers. The results show a signinfican reduction in wind speed and sediemnt flux within and downwind of the windbreak in various free-stream wind speeds. Wind speed and sediemnt flux were less downwind of the windbreak than upwind which indicated that he windbreak covered an area of 50h beyond the vegetation.
بررسی میزان کاهش سرعت باد و رسوبات بادی توسط یک بادشکن چند ردیفه در سه رخداد طوفان گردوغبار
بررسی توزیع عمودی رسوبات بادی توفانهای گرد و غبار در منطقه سیستان
محسن رضائی ترشیزی
عباس میری
چکیده
وقوع خشکسالی های پی درپی در منطقه سیستان شرایط را برای تشدید فرسایش بادی و رخداد توفانهای گرد و غبار فراهم کرده است. به منظور مهار این پدیده ها بررسی آن ها از جنبه های مختلف ضروری است. بررسی توزیع عمودی رسوبات بادی برای ارزیابی مقدار انتقال رسوبات و اعتبارسنجی مدل های فرسایش بادی و همچنین شناخت سازوکار انتقال ذرات اهمیت دارد. در پژوهش حاضر شش رخداد توفان گرد و غبار در بازه زمانی چهار ماهه سال 1397 در منطقة سیستان بررسی شد و توزیع عمودی رسوبات بادی طی این رخدادها تحلیل شد. برای واکاوی هر رخداد، داده های لحظه ای سرعت باد، دید افقی و غلظت PM10 ثبت شده در ایستگاه هواشناسی زابل به طور همزمان دریافت شد. در هر رخداد توزیع عمودی رسوبات بادی با نصب رسوب گیرهایی در 7 ارتفاع از cm20 تا cm700 در منطقه نیاتک سیستان بررسی شد. نتایج نشان داد که رخدادهای مورد بررسی از شدت زیادی برخوردار بودند؛ به طوری که بادهای با سرعت m/s 16-19 بیشترین مدت زمان وزش را داشتند. دید افقی در بیشتر اوقات به کمتر از m 1000 و غلظت PM10 به بیشتر از μg m-3m-3 2000 و در برخی موارد μg m-3 8000 رسید. بیشترین و کمترین مقدار رسوبات بادی به ترتیب در رخدادهای 3، 4 و 1 مشاهده شد. مقدار رسوبات با سرعت و مدت زمان وزش باد ارتباط داشته و بین غلظت PM10 ثبت شده در ایستگاه هواشناسی و مقدار رسوبات جمع آوری شده وابستگی نزدیک مشاهده شد. همچنین بین مقدار رسوبات و ارتفاع رابطه منفی و نمایی برقرار است.
برای دانلود فایل pdf اصل مقاله به ادامه مطلب بروید...
ادامه مطلب ...خشکسالی پدیده ای طبیعی و نامحسوس است که در پی کاهش بارندگی در طی یک دوره ی ممتد کوتاه یا طولانی روی می دهد. این پدیده، به عنوان یکی از محدودیت های خاص طبیعت، برای هر اقلیمی تکرارپذیر و پیش آمدنی است و برخی از محققان از آن به عنوان ناهنجاری اقلیمی یاد کرده اند. خشک سالیهای اخیر در هر دو گروه کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه نتایج اقتصادی، تأثیرات زیست محیطی و دشواریهایی به بار آورده که جملگی باعث شده اند که آسیب پذیری تمام جوامع به این پدیده زیانبخش طبیعی مدنظر قرار گرفته شود.وقوع خشکسالی باعث کاهش رطوبت هوا و خاک شده و خاک نسبت به برداشت حساس تر می شود و گاهی این حساسیت تا آنجا پیش می رود که تلاطم کوچک در هوا، برداشت حجم بزرگی از خاک را به همراه خواهد داشت. وقوع پدیده گرد و غبار در ایران روز به روز چه از لحاظ وسعت تأثیرگذاری و چه از لحاظ شدت اثر گسترش می یابد. تاکنون مطالعات جامع و دقیقی که ارتباط بین این دو پدیده را مشخص کند در ایران صورت نگرفته است،
در این پروژه سعی بر آن است تا این مهم صورت پذیرد.در این مطالعه، خشکسالی درایستگاههای سینوپتیک واقع در ایران مرکزی با آمار بیش از 30 سال با استفاده از شاخص بارش استاندارد و یا SPI محاسبه می شود. کارایی شاخص SPI در محاسبات خشکسالی هواشناسی به کرّات توسط محققان داخلی و خارجی به اثبات رسیده است که در ادامه به آن اشاره خواهد شد. تنها فاکتور مورد نیاز برای محاسبه شاخص مذکور داده های بارش ماهانه می باشد، و می توان با استفاده از آن خشکسالی را در مقیاسهای زمانی مختلف محاسبه کرد.
این مطالعه اثر خشکسالیها بر افزایش شدت فرسایش بادی را مورد مطالعه قرار می دهد. ایران در سالهای اخیر درگیر گرد و غبارهایی می باشد که یا منشأ محلی داشته و یا از غرب کشور وارد می شوند و بخشهای وسیعی از ایران خصوصا غرب و جنوب غربی کشور تحت تأثیر این پدیده قرار می گیرند، ولی گرد و غبار در غالب بخشهای ایران مرکزی اکثرا منشأ داخلی داشته و بیشتر متأثر از خشکسالیهای منطقه ای می باشند. از این رو از اطلاعات ایستگاه های هواشناسی واقع در این مناطق (ایران مرکزی) در این پروژه استفاده خواهد شد.
در این مطالعه به منظور پایش تغییرات در فرسایش بادی یا تغییر در میزان برداشت خاک و افزایش گرد و غبار از شاخص غبارناکی هوا یا DSI استفاده شده است. محققان از این روش بمنظور ارزیابی فرسایش بادی استفاده می کنند. مزیت این روش در مطالعه فرسایش بادی بعد مکانی و زمانی وسیع آن می باشد. روشهای دیگر بعنوان مثال سنجش از دور و یا اندازه گیریهای صحرایی و یا مدلسازیها اگرچه ممکن است اطلاعات مکانی زیادی در اختیار کاربران قرار دهند ولی نمی توانند در مقیاس بلند مدت یعنی بیش از 30 سال کاربرد داشته باشند بنابراین نمی توانند در موارد مختلف مانند تأثیر تغییرات اقلیمی بر فرسایش بادی به کار برده شوند(اُلوینگ سای و همکاران ، 2014).در این مطالعه روند خشکسالی هواشناسی با استفاده از SPI و روند فرسایش بادی با استفاده از کدهای هواشناسی در قالب مدل DSI با استفاده از سری های زمانی مورد بررسی قرار می گیرد.پس از بررسی و آنالیز روند هر دو متغیر در طی سالهای آماری، ارتباط آنها با یکدیگر از طریق روشهای غیرخطی بررسی می شود تا در نهایت میزان تأثیر پدیده خشکسالی بر پدیده گرد و غبار در ایران مرکزی مشخص گردد.
منبع : فاظمه روستایی صدرآبادی (پایان نامه کارشناسی ارشد) - استاد راهنما: عباسعلی ولی -دانشگاه کاشان - 1393
فرسایش بادی و ریزگردها یکی از مسائل مهم سالهای اخیر در کشور ما میباشد که خود بهعنوان یکی از عوامل بیابانزایی مطرح است. مقدار فرسایش بادی و حجم ریز گردها دارای ارتباط مستقیمی با سرعت آستانه فرسایش بادی میباشد. مقدار سرعت آستانه نیز تحت تأثیر عوامل مختلفی ازجمله ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک میباشد.
در این پژوهش بهمنظور بررسی اثر خصوصیات شیمیایی خاک در سرعت آستانه فرسایش بادی، ابتدا نقشه رخسارههای ژئومورفولوژی منطقه با استفاده از تصاویر ماهوارههای با قدرت تفکیک مکانی بالا و بازدیدهای میدانی تهیه شد. سپس اقدام به نمونهبرداری تصادفی در رخسارهها گردید. در محل نقطه با استفاده از دستگاه تونل باد قابلحمل، سرعت آستانه فرسایش بادی اندازی گیری و نمونه خاک آن نقطه نیز برداشت و به آزمایشگاه منتقل شد. پارامترهای اندازهگیری شده خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و کاربری اراضی بوده است. سپس اقدام به تحلیل رابطه سرعت آستانه فرسایش بادی با خصوصیات خاک با استفاده از نتایج دادهکاوی حاصل از نرم افزار WEKAو الگوریتم trees و نتایج آماری حاصل از SPSS گردید.
منبع : محمدرضا آزاد اسلامیه - دانشگاه اردکان - کارشناسی ارشد - 1396
نتایج دادهکاوی نشان داد که درصد تأثیر خصوصیات کاربری اراضی شامل تاغکاری، زراعت فعال و سنگفرش سطحی، به ترتیب 100، 40 و 50 درصد است و در کنار دیگر عوامل در سرعت آستانه فرسایش بادی تأثیر بهتری دارند. درصد تأثیر خصوصیات فیزیکی شامل درصد Sp، بافت خاک، درصد سنگریزه و رطوبت نیز به ترتیب 40، 90، 30 و 100 درصد است و در کنار عوامل دیگر، تأثیر بیشتری در سرعت آستانه فرسایش بادی دارند. درصد تأثیر خصوصیات شیمیایی شامل SAR، ماده آلی و کربن آلی به ترتیب 90، 100 و 100 درصد است و در میزان سرعت آستانه فرسایش بادی تأثیر بالایی دارند.
نتایج آماری خصوصیات فیزیکی و شیمیایی مشخص کرد که افزایش پارامترهای درصد سنگریزه، رس، وزن مخصوص ظاهری، منیزیم، کلسیم و شوری بهتنهایی میتواند باعث افزایش سرعت آستانه فرسایش بادی شود.
یکی از پیامدهای پدیده بیابان زایی در مناطق خشک و نیمه خشک فرسایش بادی است. فرسایش بادی یک معضل اساسی در سر راه توسعه و عمران مناطق خشک و نیمه خشک محسوب می شود. شناسایی فرآیند فرسایش بادی در اکوسیستم جهت مدیریت و کنترل آن ضروری است، مدیریت پوشش گیاهی به عنوان مهم- ترین رکن در برنامه های احیاء و حفاظت اکوسیستم ها است. در اکوسیستم های خشک و نیمه خشک گیاهان از مهم ترین عوامل کاهش دهنده سرعت باد و از عوامل رسوب گذاری ماسه بادی محسوب می شوند.
تجمع ماسه بادی ها در اطراف و داخل گیاهان موجب تشکیل پدیده ای به نام نبکا می گردد. بنابراین هدف اصلی این تحقیق ارزیابی خصوصیات رویشگاهی و وضعیت اکولوژیکی پوشش گیاهی تیپ کهورک-خارشتر و همچنین ارزیابی عملکرد گونه های کهورک-خارشتر در رسوب گذاری بادی در محدوده مطالعاتی شمال شهرستان کاشان به نام منطقه مشکات است که در قالب ارزیابی خصوصیات استقرار و عملکردی رویشگاه کهورک-خارشتر صورت گرفته است.
به منظور بررسی اهداف پژوهش سه دسته اطلاعات مورد اندازه گیری و استفاده قرار گرفت. اطلاعات مربوط به عرصه شامل بررسی خصوصیات فیزیکو شیمیایی خاک رویشگاه و خصوصیات ژئومورفیک آن است.
نتایج بررسی مقایسه خصوصیات ادافیکی شرایط استقرار تلماسه های گیاهی در منطقه مشکات حاکی از وجود اختلاف معنی دار بین عوامل هدایت الکتریکی، درصد سدیم تبادلی و درصد سیلت و عدم وجود اختلاف معنی داری در نسبت جذب سدیم، درصد مواد آلی خاک، درصد رس و درصد شن خاک است.
نتایج بررسی خصوصیات ژئومورفیک در استقرار گونه های گیاهی حاکی از وجود اختلاف معنی دار در شیب و جهت شیب منطقه و عدم وجود اختلاف معنی دار در ارتفاع منطقه است.
نتایج بررسی وضعیت اکولوژیکی پوشش های گیاهی در منطقه در سطح خطای کمتر از پنج درصد عدم اختلاف معنی دار در نمونه برداری صحرایی وضعیت پوشش بیابان نشان داد و عدم وجود اختلاف معنی دار در نمونه برداری صحرایی وضعیت فرسایش در عامل هایی پستی و بلندی و وضعیت باد منطقه نشان داد.
نتایج بررسی عملکرد رسوب گذاری بادی پوشش گیاهی در سطح خطای کمتر از پنج درصد اختلاف معنی دار در تراکم رسوبات بادی و عدم اختلاف معنی دار در حجم، میزان رسوبات و کارایی ترسیب نشان داد. به این ترتیب عملکرد پوشش گیاهی در تجمع رسوبات بادی در منطقه مشکات به میزان19750 تن در هکتار است.
مرضیه سادات قهاری - دانشگاه کاشان - 1396
واژه بیابان در فارسی به مناطق خشک و لخت گفته میشود و مترادف آن در زبان انگلیسی کلمه DESERT است که در لغتنامههای معتبر به معنی مناطق خشک و بدون پوشش و عاری از سکنه آمده است. منطقهای که کمبود آب، حیات را مختل نموده و بصورت رها شده در آمده است و یا جمعیت هر موجود زنده با تراکم بسیار کم ظاهر گردیده است.
بیابا شامل معیارهای توپوگرافی، فرسایش، هوازدگی، خاک و طبقه بندی به صورت مناطق مورفوژنتیک و یا مورفوکلیماتیک درقالب واحدهای ژئوسیستم، ژئوفاسیس قلمرو فرسایش بادی و قلمرو دشت سازی است.
آیا بیابان و صحرا یک معنا را می رسانند یا خیر دو منطقه متفاوت با ساختارها و مشخصات متفاوت هستند ؟؟؟
«در نوشتههای فارسی گاهی دو کلمه بیابان و صحرا مترادف آمدهاند درحالیکه چنین نیست. صحرا کلمه عربی به معنی خارج از شهر یاد شده است و بیابان به معنی جای بی آب و نبات و خشک میباشد اصطلاح بیابان بهترین عنوان برای معرفی مناطق خشک است که ترجمه همان المفازه عربی است به معنی جای بی آب که کلیه مشخصات DESERT و صحرای آفریقا را در بر دارد»
منبع داخل گیومه : مستوفی ، 1348
مدیریت مناطق بیابانی با اهداف زیر شکل میگیرد:
منبع :
بیرودیان، 1380
فرسایش بادی به عنوان یکی از شاخص های اصلی بیابانزایی محسوب می شود.اثرات انسانی شامل خاکورزی و برداشت از خاک برای ساخت وساز و نیز تخریب پوشش گیاهی باعث شده است که مسئله فرسایش به مسئله جدی تبدیل شود.در ایران با توجه به اینکه دوسوم مساحت آن را مناطق خشک و نیمه خشک فرا گرفته است باید مسئله فرسایش بادی را جدی گرفت.فرسایش بادی و عامل باد پدیده هایی هستند که در مناطقی با اقلیم خشک و نیمه خشک به شدت سبب دگرگونی محیط زیست، تغییر کیفیت آب و هوا، تهدید سلامت جامعه و سایر مسائل اقتصادی و اجتماعی میگردند.بافت خاک سطحی در میزان فرسایش پذیری خاک بسیار موثر است،
نرم افزار Wrplot View برنامه ای است که توسط گروه نرم افزاری- هواشناسی Lakes Invironmental طراحی و ساخته شده است . نسخه ی اولیه ی این نرم افزار در سال 1998 ارائه شده است و این گروه از سال 98 تاکنون مسئولیت بروزرسانی و پشتیبانی از آن رابه عهده داشته است.
آخرین نسخه ی نرم افزار در سال 2018 تحت عنوان ورژن 8.0.2 آن انتشار یافت که هم اکنون با مراجعه به سایت www.weblakes.com می توانید این نرم افزار را بصورت کاملاْ رایگان دانلود و استفاده نمایید.
نرم افزار ترسیم گلباد ؛
از این نرم افزار برای تهیه تولید گلباد و باران از آمار هواشناسی ایستگاه محل مورد نظر برای داده ها و دوره های زمانی مورد نیاز کاربر استفاده می کند و قادر به تولید آمار فراوانی وقوع برای محدوده ای کلاس بندی شده مورد نیاز کاربر می باشد.
WRPLOT View یک برنامه باد کاملا کاربردی برای داده های هواشناسی شماست. این نقشه قطرات باد بصری، تجزیه و تحلیل فرکانس و قطعه برای چندین فرمت داده هواشناسی فراهم می کند.
افزایش باد، فرکانس وقوع باد در هر بخش مشخص شده جهت باد و کلاس های باد را برای یک مکان و زمان مشخص نشان می دهد.
WRPLOT View is a fully operational wind rose program for your meteorological data. It provides visual wind rose plots, frequency analysis, and plots for several meteorological data formats.
A wind rose depicts the frequency of occurrence of winds in each of the specified wind direction sectors and wind speed classes for a given location and time period.
برای دانلود نرم افزار Wrplot به ادامه مطلب بروید....
ادامه مطلب ...بدون ایجاد پوشش گیاهی، ریزگرد مهار نمیشود
مهدی فلاح کارشناس اقتصاد کشاورزی
در پی گسترش بیشتر ریزگرد طی سالیان اخیر در کشور، مسئولین، پژوهشگران و محققان راهکارهای مختلفی برای جلوگیری از این پدیده بیان میکنند. راهکارهای مقابله با ریزگرد غالباً مبتنی بر چهار روش شامل روش احیاء پوشش گیاهی با کاشت مراتع و جنگلهای دست کاشت، روش پاشیدن مالچ بیولوژیک، روش پاشیدن سنگ ریزه یا ریگ در کانونهای ریزگرد و روش پاشیدن مالچ نفتی است.
به منظور انتخاب بهترین راهکار و موفقیت حداکثری در کنترل ریزگرد، ضروری است راهکارهای فوق مورد ارزیابی قرار گیرند. برای ارزیابی راهکارهای مقابله با ریزگرد شاخصهایی وجود دارد که بر اساس آن میتوان میزان موفقیت هر یک از این راهکارها را مشخص کرد. شاخصها شامل مهار حداکثری ریزگردهای داخلی و خارجی، قابلیت بادشکنی، اصلاح خاک، احیاء اکوسیستم، پایداری، جلوگیری از سیل، هزینه کم، ایجاد درآمد اقتصادی و اشتغالزایی است. بنابراین، تنها در صورت ارزیابی، انتخاب و اجرای بهترین راهکار است که میتوان تهدید ریزگرد را تبدیل به فرصتی برای ایجاد اشتغال کرد. در این راستا راهکارهای مقابله با ریزگرد مورد ارزیابی قرار میگیرد.
برای مشاهده بقیه مطلب به ادامه مطلب بروید ... .
ادامه مطلب ...
منبع :
نشریه مرتع و آبخیزداری، دوره 68، شماره 4، زمستان 1394، صفحه 739-750
برای دانلود فایل به ادامه مطلب مراجعه نمائید
ادامه مطلب ...
بررسی تاثیر پذیری محصولات زراعی استان خوزستان از ریزگردها
مریم ملاشاهی
محمدرضا یزدانی
اسحاق فرجی
فرمت دانلود : pdf
چکیده :
خسارت و یا کاهش درآمد در بخش کشاورزی از عمده زیان های اقتصادی پدیده گرد و غبار در استان خوزستان به شمار می رود. با توجه به این که تولید محصولات کشاورزی یکی از عوامل بسیار وابسته به شرایط آب و هوایی است که احتیاجات انسان را از جهات مختلف تامین می نماید. لذا تغییر در کیفیت پارامترهای اقلیمی می تواند در عملکرد محصولات کشاورزی نقش بسزایی داشته باشد. هدف تحقیق حاضر، بررسی اثرات زیانبار ریزگردها بر محصولات کشاورزی و نیز ارائه راهکارهایی جهت جلوگیری و به حداقل رساندن خسارات و شدت این پدیده زیانبار جوی برفراز آسمان کشور و آثار سوء آن بعد از ترسیب، بر بخش های مختلف می باشد. برای انجام این کار به کمک داده های دریافتی از اداره کل محیط زیست و اداره کل هواشناسی استان خوزستان، آمار روزانه ریزگردها و میزان دید افقی مربوط به آن در 10 ایستگاه سینوپتیک استان خوزستان به صورت روزانه، ماهانه و سالیانه محاسبه گردید؛ همچنین ارتباط این داده ها با اطلاعات دریافت شده مربوط به میزان تولید وخسارات محصولات کشاورزی از اداره کل جهاد کشاورزی استان خوزستان بررسی شد. نتایج به دست آمده از این تحقیق نشان می دهد که افزایش درتعداد روزهای همراه با ریزگردها، موجب افزایش در میزان خسارات و نیز کاهش تولید محصولات کشاورزی در سطح استان خوزستان همراه است. هم در تمامی محصولات مورد مطالعه بیشترین میزان خسارت را داشته است. - چنین در بین سال های مختلف، سال 88 شاهد - با مقایسه تعداد روزهای همراه با گردوغبار در سال های مد نظر مشاهده شد که درست در همین سال 88 بیشترین تعداد روز همراه با گردوغبار بوده ایم. این مطلب نمایانگر تاثیر پذیری میزان خسارات وارده از پدیده گردوغبار می باشد.
منبع : اولین کنفرانس بین المللی گرد و غبار
دانشگاه زابل
پایان نامه کارشناسی ارشد
پژوهش حامد شفیعی
به ادامه مطلب بروید !
مدیر
ملی طرح حفاظت از تالاب های ایران گفت: در زمان حاضر در بسیاری از اراضی کشاورزی
حوضه آبریز دریاچه ارومیه صرفه جوئی 30 تا 40 درصدی را تجربه می کنیم
.
محسن سلیمانی روزبهانی در مراسم اختتامیه نوزدهمین دوره کمیته راهبری طرح حفاظت از تالاب های ایران با اعلام اینکه تعداد هشت هزار کشاورز ساکن در روستاهای اطراف دریاچه تحت پوشش 30 شرکت فنی و مهندسی بخش کشاورزی قرار دارند، افزود: در سه سال اخیر فعالیت های بسیار چشمگیر و موثری در زمینه تغییر لگوی کشت انجام شده که نقش شرکت های فنی و مهندسی در این زمینه بسیار مفید ، موثر و پررنگ بوده است.
...بقیه در ادامه مطلب
ادامه مطلب ...